غزل شمارهٔ ۴۳۴۹
هر شیشه دلی حوصله شور ندارد
عریان جگر خانه زنبورندارد
در پله معراج رسد گوی ز چوگان
از دار محابا سر منصور ندارد
نادان که کند دعوی دانش بر نادان
زشتی است که شرم از نظر کورندارد
زد غوطه به خون برلب هر کس زدم انگشت
این غمکده یک خاطر مسرور ندارد
از دیده بیناست غرض دیدن خوبان
پوشیده به آن چشم که منظور ندارد
ز اندوختن دانه دل سیر نگردد
در حرص کمی خال تو از مور ندارد
صائب سخن سبز بود زنده جاوید
فیروزه من کان نشابورندارد
اطلاعات
وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
هر شیشه دلی حوصله شور ندارد
عریان جگر خانه زنبورندارد
هوش مصنوعی: هر قلبی نمیتواند تحمل هیجان و ولع را داشته باشد؛ چون دلهای بیحفاظ، مانند لانهی زنبور، میتوانند آسیبپذیر و دردآور باشند.
در پله معراج رسد گوی ز چوگان
از دار محابا سر منصور ندارد
هوش مصنوعی: هر کسی که در مسیر پیشرفت و موفقیت گام بردارد، باید با جسارت و بدون ترس از خطرات، به جلو برود. در این راه، حتی اگر در شرایط سخت و دشوار هم قرار بگیرد، نباید از تلاش بازایستد و به هدفش ایمان داشته باشد.
نادان که کند دعوی دانش بر نادان
زشتی است که شرم از نظر کورندارد
هوش مصنوعی: نادانی که در مورد دانش ادعا میکند، در واقع زشت است، چون شخصی که از نظر بینایی ناتوان است، به هیچ وجه از شرافت و آبرو خبر ندارد.
زد غوطه به خون برلب هر کس زدم انگشت
این غمکده یک خاطر مسرور ندارد
هوش مصنوعی: من به لب هر کسی که غرق در خون بود، انگشت اشاره زدم و دیدم که این مکان پر از غم، هیچ کس را خوشحال نمیکند.
از دیده بیناست غرض دیدن خوبان
پوشیده به آن چشم که منظور ندارد
هوش مصنوعی: معنی این بیت به این صورت است که انسان باید با قلب و باطن خود به زیباییها و خوبیها نگاه کند، نه با چشمی که فقط به ظاهر تکیه دارد. با چشمهایی که هدفی در دل ندارند، نمیتوان زیباییهای واقعی را دید.
ز اندوختن دانه دل سیر نگردد
در حرص کمی خال تو از مور ندارد
هوش مصنوعی: گاهی انسان با داشتن هرچه بیشتر و بیشتر، باز هم احساس سیری نمیکند و در عمق دل خود همچنان پیوندی به چیزهایی دارد که میخواهد. حتی وجود کمی از یک نشانه یا علامت خاص هم نمیتواند از او کاسته و او را از خواستههایش سیر کند.
صائب سخن سبز بود زنده جاوید
فیروزه من کان نشابورندارد
هوش مصنوعی: سخن صائب همیشه زنده و پایدار است، مانند فیروزهای که در نشابور به دست میآید.

صائب