گنجور

غزل شمارهٔ ۴۱۷۹

هر بلبلی که زمزمه بنیاد می‌کند
اول مرا به برگ گلی یاد می‌کند
از درد رو متاب که یک قطره خون گرم
در دل هزار میکده ایجاد می‌کند
آهی که زیر لب شکند دردمند عشق
در سینه کار تیشهٔ فولاد می‌کند
این ظلم دیگرست که عاشق شکار من
چون مرغ پر شکسته شد آزاد می‌کند
در ناف حسن سعی شود مشک عاقبت
خونی که صید در دل صیاد می‌کند
دیوان عاشقان به قیامت نمی‌کشد
ایام خط تلافی بیداد می‌کند
عاجز چو سبزه ته سنگ است در دلت
آهم که ریشه در دل فولاد می‌کند
خواهد ثواب بت‌شکنان یافت روز حشر
هرکس که در شکست من امداد می‌کند
رنگی که از خزان خجالت شکسته شد
بر چهره کار سیلی استاد می‌کند
پیوسته سرخ رو بود از پاک گوهری
هرکس که چون شراب دلی شاد می‌کند
از پیچ و تاب اهل سخن صائب آگه است
چون سرو هرکه مصرعی ایجاد می‌کند

اطلاعات

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

هر بلبلی که زمزمه بنیاد می‌کند
اول مرا به برگ گلی یاد می‌کند
هوش مصنوعی: هر پرنده‌ای که شروع به خواندن می‌کند، ابتدا مرا به یاد گل‌های زیبا و خوشبو می‌اندازد.
از درد رو متاب که یک قطره خون گرم
در دل هزار میکده ایجاد می‌کند
هوش مصنوعی: از درد رخسار خویش دوری نکن، زیرا که یک قطره خون گرم در دل می‌تواند هزاران میکده و حالت شادمانی ایجاد کند.
آهی که زیر لب شکند دردمند عشق
در سینه کار تیشهٔ فولاد می‌کند
هوش مصنوعی: شخصی که در عشق رنج می‌برد، با هر آهی که به آرامی از دلش خارج می‌شود، مانند تیشه‌ای فولادی در دلش نفوذ می‌کند و دردش را عمیق‌تر می‌سازد.
این ظلم دیگرست که عاشق شکار من
چون مرغ پر شکسته شد آزاد می‌کند
هوش مصنوعی: این یک ظلم دیگر است که عاشق، من را که مانند مرغی با بال‌های شکسته گرفتار شده‌ام، آزاد کند.
در ناف حسن سعی شود مشک عاقبت
خونی که صید در دل صیاد می‌کند
هوش مصنوعی: در دل زیبایی تلاشی می‌شود که در نهایت به عشق و غم تبدیل می‌شود، درست مانند صیادی که از دل شکارش به درد و رنج می‌افتد.
دیوان عاشقان به قیامت نمی‌کشد
ایام خط تلافی بیداد می‌کند
هوش مصنوعی: عاشقان در روز قیامت به خاطر عشقشان محاسبه نخواهند شد و زمان، به جای عذرخواهی، فقط بی‌رحمی و سختی را به یاد می‌آورد.
عاجز چو سبزه ته سنگ است در دلت
آهم که ریشه در دل فولاد می‌کند
هوش مصنوعی: کسی که ناتوان است مانند گیاهی است که از دل سنگ می‌روید و در دلش احساس درد و ناراحتی دارد که می‌تواند حتی دل فولاد را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
خواهد ثواب بت‌شکنان یافت روز حشر
هرکس که در شکست من امداد می‌کند
هوش مصنوعی: در روز قیامت، هر کسی که به من در شکستن بت‌ها کمک کند، پاداش بزرگی خواهد گرفت.
رنگی که از خزان خجالت شکسته شد
بر چهره کار سیلی استاد می‌کند
هوش مصنوعی: رنگی که از شرم فصل پاییز به وجود آمده، بر چهره ناشی از هنر استاد، به زیبایی جلوه‌گری می‌کند.
پیوسته سرخ رو بود از پاک گوهری
هرکس که چون شراب دلی شاد می‌کند
هوش مصنوعی: هر کس که دارای دل پاک و نیکی باشد، همیشه شاداب و با نشاط است و مانند شراب، دل دیگران را شاد می‌کند.
از پیچ و تاب اهل سخن صائب آگه است
چون سرو هرکه مصرعی ایجاد می‌کند
هوش مصنوعی: صائب به خوبی می‌داند که اهل سخن چگونه در کلمات خود پیچ و تاب می‌زنند، مانند سروی که درختی زیبا و متکامل است، زیرا هر کسی که شعری می‌نویسد، دارای استعداد و originality خاصی است.