گنجور

غزل شمارهٔ ۲۱۶

چون دهد پیغام تسکین بی قرار بوسه را؟
حرف وصوت از دل برد کی خارخار بوسه را
آنچنان کز سر خمار می به می بیرون رود
نیست غیر از بوسه درمانی خمار بوسه را
چون برافروزد ز صهبا آن عقیق آبدار
نعل در آتش گذارد میگسار بوسه را
گفتم از خط شوق آن لبهای میگون کم شود
خط یکی صد ساخت در دل خارخار بوسه را
افکند بیم تمامی در شمار من غلط
گر دو صد نوبت ز سر گیرم شمار بوسه را!
تلخ را امید شیرینی گوارا می کند
نیست از دشنام غم امیدوار بوسه را
تشنه ای را از مروت آب بر آتش نزد
سبزه خط چون نپوشد چشمه سار بوسه را؟
از سیه مستی کند گم خویش را، هر کس چشید
زان لب نوخط شراب پشت دار بوسه را
من که بودم با لب لعلش ز خط گستاخ تر
چون کنم بر خود گوارا انتظار بوسه را؟
رحم کن با تلخکامان رحم، تا نگرفته است
پرده زنبوری خط رهگذار بوسه را
ریخته است از بس که نقد جان به روی یکدگر
نیست قدر خاک در کویش نثار بوسه را
گر دهی صد جان شیرین در بهای بوسه ای
در عقب نبود پشیمانی قمار بوسه را
آن که در آیینه دارد بوسه را از خود دریغ
کی به عاشق واگذارد اختیار بوسه را؟
گشت صائب در مذاقم تلخ آب زندگی
تا چشیدم من شراب خوشگوار بوسه را

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

چون دهد پیغام تسکین بی قرار بوسه را؟
حرف وصوت از دل برد کی خارخار بوسه را
هوش مصنوعی: زمانی که پیام آرامش را به عشق می‌رساند، بوسه چگونه می‌تواند به من آرامش دهد؟ کلمات و صداها از دل من می‌برند و بوسه چه تأثیری بر دل من دارد؟
آنچنان کز سر خمار می به می بیرون رود
نیست غیر از بوسه درمانی خمار بوسه را
هوش مصنوعی: وقتی که کسی به حالت مستی می‌رسد و حالت خمار دارد، هیچ چیز به جز بوسه نمی‌تواند او را به حالت طبیعی برگرداند. بوسه به‌عنوان دارویی برای رفع این حالت خمار شناخته می‌شود.
چون برافروزد ز صهبا آن عقیق آبدار
نعل در آتش گذارد میگسار بوسه را
هوش مصنوعی: زمانی که شراب آتشین بنوشد، عقیق درخشان و مرطوب را به داغی می‌افکند، و در این حال، میگسار بوسه را به آتش می‌سپارد.
گفتم از خط شوق آن لبهای میگون کم شود
خط یکی صد ساخت در دل خارخار بوسه را
هوش مصنوعی: گفتم که از زیبایی و نشانه‌های عشق آن لب‌های خوش‌رنگ کم می‌شود، ولی وقتی که به آن فکر می‌کنم، در دل هزاران حس و احساس ناشی از بوسه‌ها به وجود می‌آید.
افکند بیم تمامی در شمار من غلط
گر دو صد نوبت ز سر گیرم شمار بوسه را!
هوش مصنوعی: اگر تمام نگرانی‌های دنیا را به حسابم بیاورید، اشتباه است، چرا که حتی اگر در هر بار دو صد نوبت از نو شروع کنم، باز هم نمی‌توانم تعداد بوسه‌ها را بشمارد!
تلخ را امید شیرینی گوارا می کند
نیست از دشنام غم امیدوار بوسه را
هوش مصنوعی: امید به روزهای بهتر و شیرین، تلخی های زندگی را تا حدودی قابل تحمل می‌کند. حتی در شرایط دشوار هم می‌توان به محبت و دوستی امید داشت.
تشنه ای را از مروت آب بر آتش نزد
سبزه خط چون نپوشد چشمه سار بوسه را؟
هوش مصنوعی: اگر انسان دل رحم و با مروتی باشد، باید در هنگام چشیدن محبت و عطوفت، به دیگران کمک کند و در شرایط سخت آنها را فراموش نکند. عشق و محبت باید به گونه‌ای باشد که دل دیگران را روشن و سیراب کند، حتی اگر وضعیتی نامناسب باشد. هنگامی که منابع و عواطف از بین بروند، زیبایی‌های زندگی به معنای واقعی خود نمایان می‌شود.
از سیه مستی کند گم خویش را، هر کس چشید
زان لب نوخط شراب پشت دار بوسه را
هوش مصنوعی: هر کسی که از شراب خوشگلی که لب‌های نوک چال را می‌نوشد، مست شود، ممکن است خود را در تاریکی گم کند.
من که بودم با لب لعلش ز خط گستاخ تر
چون کنم بر خود گوارا انتظار بوسه را؟
هوش مصنوعی: من که چگونه می‌توانم خودم را در انتظار بوسه‌ای از او، با لب‌های زیبا و جذابش، راحت کنم، در حالی که بر خودم می‌دانم چقدر بی‌تاب و نازک‌دل هستم؟
رحم کن با تلخکامان رحم، تا نگرفته است
پرده زنبوری خط رهگذار بوسه را
هوش مصنوعی: به تلخکامان ترحم کن تا زمانی که هنوز پرده‌ای که مانع رسیدن بوسه‌هاست از بین نرفته است.
ریخته است از بس که نقد جان به روی یکدگر
نیست قدر خاک در کویش نثار بوسه را
هوش مصنوعی: چون جان‌ها به خاطر یکدیگر تنگ دلی و از هم دور شده‌اند، در اینجا عشق و محبت به مقدار خاکی که تقدیم آن کوی می‌شود، بی‌ارزش است.
گر دهی صد جان شیرین در بهای بوسه ای
در عقب نبود پشیمانی قمار بوسه را
هوش مصنوعی: اگر صد جان شیرین را هم به خاطر یک بوسه بدهی، در آینده پشیمانی برای این قمار عاشقانه نخواهی داشت.
آن که در آیینه دارد بوسه را از خود دریغ
کی به عاشق واگذارد اختیار بوسه را؟
هوش مصنوعی: آن کسی که خود در آیینه چهره‌ای زیبا و بوسه‌ای دل‌نشین دارد و از دادن آن به دیگران دریغ می‌ورزد، آیا می‌تواند به عاشقش اجازه دهد که او را ببوسد؟
گشت صائب در مذاقم تلخ آب زندگی
تا چشیدم من شراب خوشگوار بوسه را
هوش مصنوعی: صائب در تجربیات تلخ زندگی‌اش با مشکلات و دشواری‌ها روبه‌رو شد تا اینکه طعم شیرین یک بوسه را که همانند شراب خوشگوار است، چشید.

خوانش ها

غزل شمارهٔ ۲۱۶ به خوانش پزی ساتکنی عندلیب