گنجور

شمارهٔ ۷

درفش افتاد عباس جوان را
فلک داد ای فلک داد
علم شد رایت ماتم جهان را
فلک داد ای فلک داد
مرا با رنج این سوک روان کاست
نه تنها انس و جان خاست
که دل مانوس غم گشت انس و جان را
فلک داد ای فلک داد
زمان تا بر زمین این فتنه انگیخت
مصیبت خاک غم بیخت
بسر بر هم زمین را هم زمان را
فلک داد ای فلک داد
در این ماتم کش انده جاودانی
نشاط زندگانی
تبه شد پادشه تا پاسبان را
فلک داد ای فلک داد
زمین را آسمان بر خاک بنشاند
به سر خاکستر افشاند
زمین بر ساز ماتم آسمان را
فلک داد ای فلک داد
از این آباد و ویران بام تا در
خرابت خانه بر سر
شرف بر صدر جستی آستان را
فلک داد ای فلک داد
به روباهان دهی سرپنجه شیر
سگان را دست نخجیر
ز شاهین لقمه سازی ماکیان را
فلک داد ای فلک داد
به خاک و چرخ از این هنجار یغما
کنی تا کی مدارا
رها کن اشک و رخصت ده فغان را
فلک داد ای فلک داد

اطلاعات

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

درفش افتاد عباس جوان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: درفش بر زمین افتاد، و فلک به جوان عباس نیکی کرد. ای فلک، نیکی کن!
علم شد رایت ماتم جهان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: علم به عنوان نشانه‌ای از سوگواری و اندوه در جهان مطرح شده و آسمان (فلک) در این زمینه تأثیرگذار است.
مرا با رنج این سوک روان کاست
نه تنها انس و جان خاست
هوش مصنوعی: این مضمون به این معناست که درگیر درد و رنج‌های زندگی هستم و این مشکلات نه تنها باعث زحمت برای من شده‌اند، بلکه ارتباط و ارتباط عاطفی‌ام را نیز تحت تأثیر قرار داده‌اند.
که دل مانوس غم گشت انس و جان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: دل با غم آشنا شده و زندگی سخت شده است، ای فلک، چه ظلمی بر جان ما کرده‌ای.
زمان تا بر زمین این فتنه انگیخت
مصیبت خاک غم بیخت
هوش مصنوعی: زمانی که این آشوب بر روی زمین به وجود آمد، درد و غم در دل‌ها ریخته شد.
بسر بر هم زمین را هم زمان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: ای آسمان، زمان را به زمین و موجودات آن بخشیدی و هر چیزی را در جای خود قرار دادی.
در این ماتم کش انده جاودانی
نشاط زندگانی
هوش مصنوعی: در این غم و اندوهی که داریم، شادی و سرور زندگی همواره وجود دارد.
تبه شد پادشه تا پاسبان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: پادشاه به خاطر نادانی و ضعف خود از بین رفت، زیرا آسمان به نگهبانان او قدرت و اختیار زیادی بخشید. ای آسمان، این وضعیت را بیداد می‌دانم.
زمین را آسمان بر خاک بنشاند
به سر خاکستر افشاند
هوش مصنوعی: آسمان بر روی زمین فرود می‌آید و خاکستر را بر زمین می‌پاشد.
زمین بر ساز ماتم آسمان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: زمین در حال برگزاری عزاداری است و آسمان نیز به این حالت پاسخ می‌دهد. آسمان، در حالت نظاره‌گری یا همراهی با این غم و اندوه، به زمین حمایت می‌کند.
از این آباد و ویران بام تا در
خرابت خانه بر سر
هوش مصنوعی: از این مکان آباد و خراب، تا در ورودی خانه ویران تو، فاصله زیادی نیست.
شرف بر صدر جستی آستان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: شرافت بر بالای سر نشسته است و آسمان به تو عطا کرده است، ای آسمان!
به روباهان دهی سرپنجه شیر
سگان را دست نخجیر
هوش مصنوعی: اگر به روباه‌ها قدرت و توانایی بدهی، مانند شیر قوی خواهند شد و اگر به سگان اجازه شکار بدهی، آنها نیز می‌توانند خطرناک شوند.
ز شاهین لقمه سازی ماکیان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: فلک به ماکیان اجازه داده است که شاهین را طعمه خود قرار دهند.
به خاک و چرخ از این هنجار یغما
کنی تا کی مدارا
هوش مصنوعی: تا کی باید به این وضعیت نابسامان و بی‌عدالتی تحمل کنی؟ باید از زمین و آسمان برای تغییر این اوضاع تلاش کنی.
رها کن اشک و رخصت ده فغان را
فلک داد ای فلک داد
هوش مصنوعی: گریه و زاری را کنار بگذار و به ناله و فریاد اجازه بده، ای آسمان! این حق را به من عطا کن.