گنجور

شمارهٔ ۶

بر باد فنا تا ندهی گرد خودی را
هرگز نتوان دید جمال احدی را
با خود نظری داشت که بر لوح قلم زد
کلک ازلی نقش جمال ابدی را
جان‌ها فلکی گردد، اگر این تن خاکی
بیرون کند از خود صفت دیو و ددی را
در رقص درآید فلک از زمزمه عشق
چونان که شتر بشنود آهنگ حدی را
ما از کتب عشق نخواندیم و ندیدیم
جز درس و خط بیخودی و بی‌خردی را
یا بوسه مزن بر لب مینای محبت
یا در خم توحید فکن نیک و بدی را
گل بزمگه خسروی آراست چو بشنید
از مرغ سحر زمزمه باربدی را
درویش به صد افسر شاهی نفروشد
یک موی از این کهنه کلاه نمدی را
یا رب به که این نکته توان گفت که وحدت
در کوی صنم یافته راه صمدی را

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

بر باد فنا تا ندهی گرد خودی را
هرگز نتوان دید جمال احدی را
هوش مصنوعی: اگر خود را رها نکنید و به چیزهای مادی و فانی وابسته بمانید، هرگز نمی‌توانید زیبایی واقعی و عمیق را درک کنید.
با خود نظری داشت که بر لوح قلم زد
کلک ازلی نقش جمال ابدی را
هوش مصنوعی: او نظری به خود داشت که بر روی لوح وجود نوشت، قلم خداوندی تصویر زیبایی جاودان را ترسیم کرد.
جان‌ها فلکی گردد، اگر این تن خاکی
بیرون کند از خود صفت دیو و ددی را
هوش مصنوعی: اگر انسان بتواند از ویژگی‌های زشت و منفی خود رهایی یابد، روح او به مرتبه‌ای بلندتر و آسمانی‌تر صعود می‌کند.
در رقص درآید فلک از زمزمه عشق
چونان که شتر بشنود آهنگ حدی را
هوش مصنوعی: زمانی که عشق جاری می‌شود، آسمان نیز به وجد می‌آید و می‌رقصد، همان‌طور که شتر وقتی صدای زنگ را می‌شنود، به حرکت درمی‌آید.
ما از کتب عشق نخواندیم و ندیدیم
جز درس و خط بیخودی و بی‌خردی را
هوش مصنوعی: ما در مورد عشق، کتابی نخواندیم و چیزی مشاهده نکردیم جز درس‌هایی که بی‌فایده و بی‌خرد هستند.
یا بوسه مزن بر لب مینای محبت
یا در خم توحید فکن نیک و بدی را
هوش مصنوعی: یا اینکه بر لب محبت بوسه بزن، یا اینکه نیکی و بدی را در راه یکتایی قرار بده.
گل بزمگه خسروی آراست چو بشنید
از مرغ سحر زمزمه باربدی را
هوش مصنوعی: گل در باغ شاهانه آراسته شد، زمانی که پرنده سحر، نغمه‌ای دلنشین را شنید.
درویش به صد افسر شاهی نفروشد
یک موی از این کهنه کلاه نمدی را
هوش مصنوعی: درویش هرگز یک موی از کلاه نمدی قدیمی‌اش را به قیمت صد افسر یا مقام سلطنتی نمی‌فروشد.ف این جمله نشان‌دهنده ارزش معنوی و روحانی چیزهایی است که ممکن است از نظر مادی بی‌ارزش به نظر برسند.
یا رب به که این نکته توان گفت که وحدت
در کوی صنم یافته راه صمدی را
هوش مصنوعی: خدایا، به چه کسی می‌توان گفت که در کوی محبوب، راهی به سوی اصل وجود و یکتایی پیدا کرده‌ام؟