گنجور

شمارهٔ ۵

یا میکده را دربند این رند شرابی را
یا چشم بپوش امشب مستی و خرابی را
تا گرد وجودم را بر باد فنا ندهد
از دست نخواهد داد این آتش آبی را
یکباره پریشان کرد ما را چو پریشان کرد
بر روی مه‌آسایش زلفین سحابی را
از قهقهه بیجاست ای کبک دری کز خون
شاهین کندت رنگین چنگال عقابی را
رو دست بشوی از تن زان پیش که خود سازد
سیلاب فنا ویران این کاخ ترابی را
ای خواجه یکی گردد خود بحر و حباب آخر
در دهر چه بسپاری این شکل حبابی را
آهم به فلک بر شد از جور رقیب امشب
تا خود چه اثر باشد این تیر شهابی را
القصه مکن باور افسانه واعظ را
کی گوش کند عاقل هر بانگ غرابی را
بشنو سخن وحدت ای تشنه که آب آنسوست
بیهوده چه پیمایی این دشت سرابی را

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

یا میکده را دربند این رند شرابی را
یا چشم بپوش امشب مستی و خرابی را
هوش مصنوعی: امشب یا باید خود را در میکده غرق کنم و از شراب این رند لذت ببرم، یا اینکه بی‌خیال از مستی و بی‌نظمی‌هایش شوم.
تا گرد وجودم را بر باد فنا ندهد
از دست نخواهد داد این آتش آبی را
هوش مصنوعی: تا وقتی که این آتش آبی وجود دارد، نمی‌گذارد که هستی‌ام به فنا برود و نابود شود.
یکباره پریشان کرد ما را چو پریشان کرد
بر روی مه‌آسایش زلفین سحابی را
هوش مصنوعی: ناگهان ما را به هم ریخت، مانند اینکه زیبا و آرام در چهره‌اش زلف‌های شبیه به ابر را به هم می‌زند.
از قهقهه بیجاست ای کبک دری کز خون
شاهین کندت رنگین چنگال عقابی را
هوش مصنوعی: ای کبک دری، نه به قهقهه‌های بی‌مورد بخند که چنگال‌های عقاب، به خاطر خون شاهین، به رنگین‌تر شده‌اند.
رو دست بشوی از تن زان پیش که خود سازد
سیلاب فنا ویران این کاخ ترابی را
هوش مصنوعی: دست خود را از بدن بشوی، زیرا که خودت باعث می‌شوی سیلاب فنا این کاخ از خاک را ویران کند.
ای خواجه یکی گردد خود بحر و حباب آخر
در دهر چه بسپاری این شکل حبابی را
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، در زندگی به یاد داشته باش که در نهایت، هر چیزی مانند حبابی است که در آب شناور است و از بین می‌رود. بنابراین، ارزش و اهمیت این ظاهر گذرا و موقتی را دست کم نگیر.
آهم به فلک بر شد از جور رقیب امشب
تا خود چه اثر باشد این تیر شهابی را
هوش مصنوعی: امشب، از ظلم رقیب دل‌تنگ شده‌ام و به آسمان ناله می‌زنم تا ببینم این شهاب چه تاثیری می‌تواند بر من داشته باشد.
القصه مکن باور افسانه واعظ را
کی گوش کند عاقل هر بانگ غرابی را
هوش مصنوعی: در نهایت، به داستان‌های زاهدان و وعاظ اعتماد نکن. زیرا انسان‌های خردمند به هر صدای بیهوده‌ای گوش نمی‌دهند.
بشنو سخن وحدت ای تشنه که آب آنسوست
بیهوده چه پیمایی این دشت سرابی را
هوش مصنوعی: به سخنان وحدت گوش کن، ای کسی که تشنه‌ای، زیرا که حقیقت و آب واقعی در آن سوی این دشت قرار دارد. نگران نباش که در این دشت بیهوده قدم می‌زنی؛ چرا که اینجا فقط سرابی بیش نیست.