گنجور

شمارهٔ ۹ - طارم خضرا

در کرب و بلا خواندند، چون سید بطحارا
کوفی ز ره تلبیس، آن شافع فردا را
بستند به رویش آب، آن قوم شرر افروزا
کردند دریغ از وی، مهریهٔ زهرا را
کشتند لب تشنه، او را به لب دریا
از خون تنش کردند، رنگین رخ صحرا را
شمر از ره کین ببرید، از تن ز قفایش سر
بر خاک سیه افکند، آن سرو دل آرا را
خولی سر آن سرور، در مطبخ خود جا داد
بنهاد به خاکستر، آن چهرهٔ زیبا را
از پای درآوردند، نخل قد اکبر را
مجنون ز غمش کردند، دل سوخته لیلا را
آغشته به خون کردند، آن قامت دلجو را
پژمرده ز کین کردند، آن لالهٔ حمرا را
سردار سپاه دین، عباس غضنفر فر
شیری که ز هم بدرید، قلب صف اعدا را
دردا که جدا کردند، دست از بدنش آخر
کردند ز خون رنگین، ماه رخ سقا را
در طشت طلا در شام، آزرد یزید از چوب
لعلی که خجل ز اعجاز، می کرد مسیحا را
آتش به خیام او، از قهر زدند اعدا
کز دود سیه کردند، این طارم خضرا را
کردند زکین غارت، اسباب خیامش را
بازو به رسن بستند، صدیقهٔ صغرا را
زن های حریمش را، بردند زر و زیور
کردند دل افسرده، انسیهٔ حورا را
ای شیر خدا بگذار، پایی ز نجف بیرون
در کرب وبلا بنگر، این محشر کبری را
« ترکی » به عزا می کوش، در ماتم شاه دین
امروز اگر خواهی، آسایش فردا را
خواهی که از این درگاه، بی فیض نمانی تو
زنهار مده از دست، این دولت عظمی را

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

در کرب و بلا خواندند، چون سید بطحارا
کوفی ز ره تلبیس، آن شافع فردا را
هوش مصنوعی: در کربلا، وقتی سید الشهداء (امام حسین) در برابر مردم کوفه قرار گرفت، آنان او را به خاطر گمراهی و نمایشگری‌هایی که داشتند مورد خطاب قرار دادند. این وضع نشان‌دهنده‌ی نفاق و فریب‌کاری بود که در ماجرای عاشورا رخ داد.
بستند به رویش آب، آن قوم شرر افروزا
کردند دریغ از وی، مهریهٔ زهرا را
هوش مصنوعی: آن قوم که آتش افروزی می‌کردند، آب را بر او بستند. افسوس که مهر زهرا را از او گرفته‌اند.
کشتند لب تشنه، او را به لب دریا
از خون تنش کردند، رنگین رخ صحرا را
هوش مصنوعی: او را در کنار دریا، در حالی که تشنه بود، به قتل رساندند و با خون او، رنگ صحرا را تغییر دادند.
شمر از ره کین ببرید، از تن ز قفایش سر
بر خاک سیه افکند، آن سرو دل آرا را
هوش مصنوعی: شمر به دلیل کینه‌ای که داشت، سر آن جوان زیبا را از بدن جدا کرد و روی زمین سیاه انداخت.
خولی سر آن سرور، در مطبخ خود جا داد
بنهاد به خاکستر، آن چهرهٔ زیبا را
هوش مصنوعی: خولی با نهایت عشق و ارادت، چهرهٔ زیبای آن سرور را در آشپزخانه‌اش جا داد و آن را در میان خاکسترها قرار داد.
از پای درآوردند، نخل قد اکبر را
مجنون ز غمش کردند، دل سوخته لیلا را
هوش مصنوعی: نخل بلند و تنومند اکبر را از پای درآوردند و مجنون با غم خود، دل سوخته لیلا را به درد آورد.
آغشته به خون کردند، آن قامت دلجو را
پژمرده ز کین کردند، آن لالهٔ حمرا را
هوش مصنوعی: آن قامت دل‌جو را به خون آغشته کردند و آن لالهٔ سرخ را به خاطر کینه پژمرده ساختند.
سردار سپاه دین، عباس غضنفر فر
شیری که ز هم بدرید، قلب صف اعدا را
هوش مصنوعی: عباس، رهبر سپاه دین و شیر دل، با شجاعت و قدرت با دشمنان جنگید و دل آن‌ها را ترسناک کرد.
دردا که جدا کردند، دست از بدنش آخر
کردند ز خون رنگین، ماه رخ سقا را
هوش مصنوعی: آه که چه دردناکی است، وقتی که او را از تنش جدا کردند و در نهایت، دستان او را از خون رنگین، متوجه چهره زیبا و نورانی سقا کردند.
در طشت طلا در شام، آزرد یزید از چوب
لعلی که خجل ز اعجاز، می کرد مسیحا را
هوش مصنوعی: در ظرف طلایی در شهر شام، یزید از چوبی که مسیحا را به شگفتی انداخته بود، ناراحت و آزرده خاطر بود.
آتش به خیام او، از قهر زدند اعدا
کز دود سیه کردند، این طارم خضرا را
هوش مصنوعی: اعدا به دلیل خشم و قهر، به خرابی و آتش‌سوزی در خیام او دست زدند، طوری که از دود سیاه به‌وجود آمده، به سبزی و طراوت آنجا آسیب رسید.
کردند زکین غارت، اسباب خیامش را
بازو به رسن بستند، صدیقهٔ صغرا را
هوش مصنوعی: کسانی که آمده بودند، تمام وسایل و یلخندهای او را تاراج کردند و دستی را به زنجیر کشیدند؛ صدیقهٔ کوچک نیز در میان آنها بود.
زن های حریمش را، بردند زر و زیور
کردند دل افسرده، انسیهٔ حورا را
هوش مصنوعی: زنانی که در حریم او بودند، به خاطر طلا و جواهرات ربوده شدند و دل عروس آسمانی ناامید و غمگین شد.
ای شیر خدا بگذار، پایی ز نجف بیرون
در کرب وبلا بنگر، این محشر کبری را
هوش مصنوعی: ای شیر خدا، اجازه بده که قدمی از نجف بیرون بگذارم و به کربلا نگاه کنم، به این صحنه‌ی بزرگ و پرهیاهو.
« ترکی » به عزا می کوش، در ماتم شاه دین
امروز اگر خواهی، آسایش فردا را
هوش مصنوعی: به خاطر رفتارهای نادرست امروز و مشکلاتی که به وجود آمده، باید به عزاداری و سوگواری بپردازی؛ زیرا اگر امروز به این موضوعات اهمیت ندهی، فردا نمی‌توانی به آرامش و آسایش دست یابی.
خواهی که از این درگاه، بی فیض نمانی تو
زنهار مده از دست، این دولت عظمی را
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی که از این درگاه بی‌نصیب نمانی، مواظب باش که این فرصت بزرگ را از دست ندهی.