گنجور

شمارهٔ ۷ - خاک زمستان

زنده شد خاک زمستان کشته از باد بهار
ساقیا زان آب همچون نار افروزان بیار
خاک بستانرا بده زان آب آتشگون نصیب
تا کند هر شاخساری را چو مستی بادسار
ز آبگون بخت روان کیخسرو آتش حشم
گنج باد آورد کرد از باطن خاک آشکار
خاک از آب و ابر از باد صبا فرزندزاد
لاله مینا تن قطران دل آتش عذار
آتش عشقی که نوزادان آب و خاک را
بد نهان از باد پیدا شد ز بس بوس و کنار
رست از خاک چمن گلبن چو اسبی آبگون
باد را داده عنان در زینش از آتش سوار
بادگیر گوش عاشق گر نباشد خاکبوس
بشنود نعت گل آتش فروغ آبدار
تاج دین محمودبن عبدالکریم آن باد لطف
آب صفوت صدر خاکی حلم آتش اقتدار

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

زنده شد خاک زمستان کشته از باد بهار
ساقیا زان آب همچون نار افروزان بیار
هوش مصنوعی: زمینی که در زمستان مرده و خشک بود، اکنون به‌دلیل وزش باد بهاری، دوباره زنده شده است. ای ساقی، از آن آب بیاور که همچون شعله‌های آتش می‌درخشد و جان تازه‌ای به این زمین می‌بخشد.
خاک بستانرا بده زان آب آتشگون نصیب
تا کند هر شاخساری را چو مستی بادسار
هوش مصنوعی: خاک باغ را به خاطر آب آتشینی که دارد، بده تا هر شاخه‌ای مانند شاخسار، سرمست و سرشار از زندگی شود.
ز آبگون بخت روان کیخسرو آتش حشم
گنج باد آورد کرد از باطن خاک آشکار
هوش مصنوعی: کیخسرو، با سرنوشتی روشن و درخشان، مثل آب زلال، به زندگی خود ادامه می‌دهد و از درون زمین ثروت و قابلیت‌هایی را به نمایش می‌گذارد که به مانند آتش می‌تابند و بر تمام دنیا تاثیرگذارند.
خاک از آب و ابر از باد صبا فرزندزاد
لاله مینا تن قطران دل آتش عذار
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی زایندگی و شکل‌گیری طبیعت را توصیف می‌کند. گل لاله و مینا از خاک و آب و ابر به وجود می‌آیند، در حالی که دل انسان‌ها می‌تواند به مانند قطران، از شعله‌های عشق و احساسات پر شود. در این تصویر، عناصر طبیعی به هم پیوند خورده‌اند و حالتی شاعرانه به جنبه‌های انسانی و عاطفی زندگی می‌دهند.
آتش عشقی که نوزادان آب و خاک را
بد نهان از باد پیدا شد ز بس بوس و کنار
هوش مصنوعی: عشق آتشینی که در دل انسان‌های زمینی وجود دارد، به خاطر محبت و نزدیکی‌های زیاد، از دل‌ها بیرون می‌آید و باعث می‌شود آنچه در درون پنهان است، به وضوح نمایان شود.
رست از خاک چمن گلبن چو اسبی آبگون
باد را داده عنان در زینش از آتش سوار
هوش مصنوعی: در میان چمنزار، گلهایی مانند گُلهای زیبای باغ در حال رشد هستند. گویی که یک اسب زیبا و سرخ‌رنگ، با کمک باد در حال حرکت است و سوار بر آن، آتش زندگی و انرژی را در خود دارد.
بادگیر گوش عاشق گر نباشد خاکبوس
بشنود نعت گل آتش فروغ آبدار
هوش مصنوعی: اگر بادگیر عاشق وجود نداشته باشد، و او نتواند در آغوش بگیرید، خاک به صدای خوشبو و خوش‌عطر گل خواهد رسید و آتش زیبایی اش را خواهد دید.
تاج دین محمودبن عبدالکریم آن باد لطف
آب صفوت صدر خاکی حلم آتش اقتدار
هوش مصنوعی: این عبارت به توصیف ارزشی و مقام بالای ببینیم افرادی که دارای ویژگی‌های برجسته‌ای هستند می‌پردازد. به نوعی، می‌توان گفت که تجهییزات و صفات فردی و معنوی مثل بزرگی، حاکمیت، و حکمت، در کنار همدیگر، نمادی از مقامات عالیه انسانی را شکل می‌دهند. همچنین تأکید می‌کند که این ویژگی‌ها، انسان را در جهان و در دل‌های دیگران عزیز و محترم می‌سازد.