گنجور

شمارهٔ ۴ - عهد و وفا

ای شده عهد تو بر کینه و پیکار درست
به‌وفا عهد تو ناآمده یک‌بار درست
با من ار عهد تو را نیست درستی و وفا
هست با تو به‌وفا عهد من ای یار درست
بُت دلداری و من عاشق دلدادهٔ تو
عهد من با تو بوَد چاره و ناچار درست
گر مرا عهد تو ای‌ دوست شکسته است رواست
آن شکسته است که نَدْهَمْش به بسیار درست
به عزیزی‌ست مرا عهد تو هم قیمت زر
ز رخی زرد و شکسته نه چو دینار درست
ای نمودار ز بتخانه فَرخار به ما
به تو گردد صفت لعبت فرخار درست
کاروان‌های تِبت دارد زلف تو به هم
به یکی تار شکسته به یکی تار درست
از شکن‌های سیه‌جعد تو باید پرسید
خبر گمشدگان ره تاتار درست
همه در حسن و جمال تو بدیدم عیان
آنچه از یوسف مصری‌ست به اخبار درست
گر تو را گویم صد یوسف گویم که بدین
صد یک از وصف تو شد گفته مپندار درست
با من اوصاف تو نایافته گر رو بکنم
پیش دهقان اجل احمد سمسار درست
هنری عین دهاقین که کجا و چه خرد
جز به عین هنرش ندهد دیدار درست
آن خداوندی که رای و روش روشن اوست
به همه شغل صواب و به همه کار درست

اطلاعات

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ای شده عهد تو بر کینه و پیکار درست
به‌وفا عهد تو ناآمده یک‌بار درست
هوش مصنوعی: عهد و پیمانی که تو با من بسته‌ای، بر اساس دشمنی و جنگ است. اما وفای به این عهد هیچ‌گاه به حقیقت نیامده است.
با من ار عهد تو را نیست درستی و وفا
هست با تو به‌وفا عهد من ای یار درست
هوش مصنوعی: هرچند که تو نسبت به من وفاداری و صداقت نداری، اما من به وعده خودم به تو پایبندم و به قولم وفا می‌کنم، ای دوست.
بُت دلداری و من عاشق دلدادهٔ تو
عهد من با تو بوَد چاره و ناچار درست
هوش مصنوعی: عشق من به تو است و تو من را تسکین می‌دهی. پیمان من با تو، تنها راه نجات من است و نمی‌توانم از آن دور شوم.
گر مرا عهد تو ای‌ دوست شکسته است رواست
آن شکسته است که نَدْهَمْش به بسیار درست
هوش مصنوعی: اگر تو ای دوست به وعده‌ات وفا نکرده‌ای، اشکالی ندارد؛ زیرا آنچه شکسته شده، چیزی است که من به خوبی به آن توجه نکرده‌ام.
به عزیزی‌ست مرا عهد تو هم قیمت زر
ز رخی زرد و شکسته نه چو دینار درست
هوش مصنوعی: عهد تو برای من بسیار ارزشمند است و به اندازه طلا ارزش دارد. این عهد مانند سکه سالم نیست بلکه از زیبایی و استحکام کمتری برخوردار است.
ای نمودار ز بتخانه فَرخار به ما
به تو گردد صفت لعبت فرخار درست
هوش مصنوعی: عزیزم، تو تندیس زیبایی هستی که به ما نشان می‌دهی. زیبایی تو مانند معشوقه‌ای فرخنده و خوشبخت است که ویژگی‌هایش ما را به شگفتی می‌آورد.
کاروان‌های تِبت دارد زلف تو به هم
به یکی تار شکسته به یکی تار درست
هوش مصنوعی: کاروان‌های تبت به رغم اینکه زلف‌های تو به هم گره خورده‌اند، همچنان به حرکت خود ادامه می‌دهند؛ مثل این که یک تار شکسته و یک تار دیگر از هم جداست و هر کدام حال و هوای خاصی دارند.
از شکن‌های سیه‌جعد تو باید پرسید
خبر گمشدگان ره تاتار درست
هوش مصنوعی: از یال‌ها و موهای سیاه تو باید درباره‌ی گمشدگان در راه تاتار سؤال کرد.
همه در حسن و جمال تو بدیدم عیان
آنچه از یوسف مصری‌ست به اخبار درست
هوش مصنوعی: در زیبایی و خوشگلی تو، همه چیز را به روشنی مشاهده کردم که از یوسف مصری به روایت‌ها درست‌تر است.
گر تو را گویم صد یوسف گویم که بدین
صد یک از وصف تو شد گفته مپندار درست
هوش مصنوعی: اگر من بگویم صد یوسف وجود دارد، بدان که از میان این صد، فقط یکی از زیبایی‌ها و ویژگی‌های تو را توصیف کرده‌ام. پس این را که گفته‌ام درست نپندار.
با من اوصاف تو نایافته گر رو بکنم
پیش دهقان اجل احمد سمسار درست
هوش مصنوعی: اگر بخواهم تو را توصیف کنم و به ویژگی‌هایت بپردازم، باید پیش‌خدمت مرگ (دهقان اجل) به من کمک کند که کاملاً درست و دقیق باشد.
هنری عین دهاقین که کجا و چه خرد
جز به عین هنرش ندهد دیدار درست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که هنرمند باید از واقعیت و تجربه‌های خود الهام بگیرد و تنها با مشاهده ی درست و عمیق، می‌تواند به خلق آثار هنری بپردازد. هنرمند مانند کشاورز است که باید به دقت به زمین و محصولش توجه کند تا بتواند بهترین نتیجه را به دست آورد. بنابراین، درک درست از هنر و واقعیت surrounding آن، کلید موفقیت در خلق اثر هنری است.
آن خداوندی که رای و روش روشن اوست
به همه شغل صواب و به همه کار درست
هوش مصنوعی: خداوندی که دیدگاه و رفتار روشنی دارد، به هر کار درست و شایسته‌ای هدایت می‌کند.