گنجور

شمارهٔ ۷۴ - فی مدح اشرف الدین

ای جهان شرف بتو معمور
یافته از دو پادشا منشور
از خداوند دلدل و قنبر
وز خداوند ناقه و یعفور
پادشاه حسینیان اشرف
شرف دین کردگار غفور
هست در جنب پادشاهی تو
بندگی پادشاهی فغفور
پادشاه سیادتی و تراست
از شرف ملک و از خرد منشور
امت جد تو ترا حشمند
طایعا راغبا بجان مأمور
هیچکس نی ز دل بتو غمگین
هیچکس نی ز تو بتن رنجور
بی هوا خواهی تو در دل کس
ندهد آفتاب ایمان نور
تا دم صور پادشاهی کس
نیست وان تورانسوی دم صور
هست فراش جد او در خلد
شهپر روح و زلف و طره حور
شهر نخشب بفر دولت تست
همچو خلد برین و حور و قصور
چون نبوت بجد تو مختوم
شد فتوت بنام تو مقصور
از عطای کف عطاده تو
یک جهان شاکرند و تو مشکور
عالمی قائل ثنای تواند
زوجه منظوم گوی و چه منشور
نظم و نثر همه ستایش تست
راستی بی دروغ و غیبت و زور
از مدیح تو بر صحیفه عمر
کرده مدحت سرای تو مسطور
عمر من در ثنا و مدح تو باد
تا بود قصر عمر من معمور
صرف در دولت و بقای تو باد
چرخ را مدت سنین و شهور
تا شهور و سنین پدید آرد
دور چرخ بلند روشن و دور
دور باد از خجسته مجلس تو
نکبت دهر پیر و دار غرور

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: قصیده
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ای جهان شرف بتو معمور
یافته از دو پادشا منشور
هوش مصنوعی: ای جهان، تو به واسطه دو پادشاه، شرافت و بزرگی را به دست آورده‌ای و تحت نظر آن‌ها به خوبی اداره شده‌ای.
از خداوند دلدل و قنبر
وز خداوند ناقه و یعفور
هوش مصنوعی: خداوند به من دل و جان و یاری عطا کند و همچنین از او خواسته‌ام که حیواناتی چون شتر و اسب نیز به من عنایت فرماید.
پادشاه حسینیان اشرف
شرف دین کردگار غفور
هوش مصنوعی: پادشاه حسینیان، برترین شخصیت و مصدر شرف و بزرگی در دین خداوند بخشنده است.
هست در جنب پادشاهی تو
بندگی پادشاهی فغفور
هوش مصنوعی: در کنار سلطنت تو، خدمتگزاری برای شاهی دیگر وجود ندارد.
پادشاه سیادتی و تراست
از شرف ملک و از خرد منشور
هوش مصنوعی: این بیت به تشریح مقام و ویژگی‌های یک پادشاه می‌پردازد. در آن گفته شده که پادشاه تنها به واسطه شرافت و عظمت ملتش مورد احترام قرار می‌گیرد و همچنین اشاره شده که خرد و اندیشه او نیز در این مقام نقش بسزایی دارد. به عبارتی، عظمت یک پادشاه نه تنها به خاطر مقامش، بلکه به خاطر فضایل اخلاقی و دانشش است.
امت جد تو ترا حشمند
طایعا راغبا بجان مأمور
هوش مصنوعی: قوم و پیروان جد تو با اشتیاق و رضایت آماده خدمت به تو هستند.
هیچکس نی ز دل بتو غمگین
هیچکس نی ز تو بتن رنجور
هوش مصنوعی: هیچ‌کس از دل به تو ناراحت نیست و هیچ‌کس از تو به دل بیمار و رنجور نیست.
بی هوا خواهی تو در دل کس
ندهد آفتاب ایمان نور
هوش مصنوعی: بدون اینکه خواسته باشی در دل کسی جایی نداری، مانند آفتاب که ایمان و نور را نمی‌تاباند.
تا دم صور پادشاهی کس
نیست وان تورانسوی دم صور
هوش مصنوعی: تا زمانی که در روز قیامت صور دمیده نشده و آن نشانه‌ی پادشاهی ظهور نکرده، هیچ‌کس نیست.
هست فراش جد او در خلد
شهپر روح و زلف و طره حور
هوش مصنوعی: در بهشت، خدمتگزار جد او وجود دارد که با زیبایی روح و زلف و موهای پری‌واری همراه است.
شهر نخشب بفر دولت تست
همچو خلد برین و حور و قصور
هوش مصنوعی: شهر نخشب به برکت و اقتدار تو شبیه به بهشت و پر از زیبایی‌ها و کاخ‌هاست.
چون نبوت بجد تو مختوم
شد فتوت بنام تو مقصور
هوش مصنوعی: وقتی که نبوت به طور واقعی به پایان رسید، فضائل و خصوصیات جوانمردی تنها به نام تو محدود شد.
از عطای کف عطاده تو
یک جهان شاکرند و تو مشکور
هوش مصنوعی: از بخشش‌های تو، جهان پر از شکرگزاری است و تو خودت نیز شکرگزار هستی.
عالمی قائل ثنای تواند
زوجه منظوم گوی و چه منشور
هوش مصنوعی: وقتی عالمی می‌تواند به ستایش و تمجید پردازد، پس او همچون یک شاعر می‌تواند به زیبایی سخن بگوید و درخشان باشد.
نظم و نثر همه ستایش تست
راستی بی دروغ و غیبت و زور
هوش مصنوعی: همه اشکال ادبی و نوشتاری، برای ستودن تو وجود دارند؛ زیرا تو صادق هستی و از دروغ، غیبت و ظلم دوری می‌کنی.
از مدیح تو بر صحیفه عمر
کرده مدحت سرای تو مسطور
هوش مصنوعی: در زندگی‌ام، همه چیز حول ستایش و مدح تو می‌چرخد و هر لحظه از عمرم به ثبت نامتو اختصاص دارد.
عمر من در ثنا و مدح تو باد
تا بود قصر عمر من معمور
هوش مصنوعی: زندگی من به ستایش و تمجید از تو بگذرد تا زمانی که عمر من پربار و پررونق باشد.
صرف در دولت و بقای تو باد
چرخ را مدت سنین و شهور
هوش مصنوعی: امیدوارم که دوران و حیات تو همواره با فضل و نعمت باشد و روزگار به نیکی بگذرد.
تا شهور و سنین پدید آرد
دور چرخ بلند روشن و دور
هوش مصنوعی: زمان، سال‌ها و ماه‌ها را نمایان می‌کند و همچنان که به جلو می‌رود، حرکت جهان و نور آن نیز خود را نشان می‌دهد.
دور باد از خجسته مجلس تو
نکبت دهر پیر و دار غرور
هوش مصنوعی: از جمع خوشحال‌کننده و خجسته تو، دور باد بدبیاری و تیره‌روزی و نیز فریبندگی آن، کهنه و فرسوده است.