گنجور

شمارهٔ ۲۶۲

دیگر به بزم او سخن ما گذشته است
آیا در آن میان چه سخنها گذشته است
هر دم به جلوه دگر از راه رفته ایم
امروز کار ما به تماشا گذشته است
از حیرتم به گریه نمانده است احتیاج
کشتی شکسته از سر دریا گذشته است
وارسته ایم از همه قیدی ز فیض عشق
چشم از نگاه و دل ز تماشا گذشته است
تنهاییم به دوزخ بیطاقتی گداخت
از خاطر که یاد تو تنها گذشته است
غافل که دستبرد خطش کم ز سرمه نیست
گفتم که چشمش از ستم ما گذشته است
ساقی اسیر از کفت امروز یا صباح
می خورده وز توبه بیجا گذشته است

اطلاعات

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

دیگر به بزم او سخن ما گذشته است
آیا در آن میان چه سخنها گذشته است
هوش مصنوعی: حالا که دیگر در محفل او جایی برای صحبت ما نیست، بگذارید بگوییم که در آن زمان چه حرف‌هایی رد و بدل شده است.
هر دم به جلوه دگر از راه رفته ایم
امروز کار ما به تماشا گذشته است
هوش مصنوعی: ما هر لحظه در حال تغییر و تحول هستیم و امروز به جایی رسیده‌ایم که فقط باید به تماشای آنچه ساخته‌ایم بپردازیم.
از حیرتم به گریه نمانده است احتیاج
کشتی شکسته از سر دریا گذشته است
هوش مصنوعی: از شدت تعجب و گیجی دیگر نمی‌توانم گريه کنم؛ چون نیازی که یک کشتی شکسته از عمق دریا دارد، به وضوح نمایان شده است.
وارسته ایم از همه قیدی ز فیض عشق
چشم از نگاه و دل ز تماشا گذشته است
هوش مصنوعی: ما از تمام محدودیت‌ها رها شده‌ایم، از نعمت عشق و نگاه دیگران فراغت یافته‌ایم و دل‌مان دیگر به تماشای دنیا دل‌بسته نیست.
تنهاییم به دوزخ بیطاقتی گداخت
از خاطر که یاد تو تنها گذشته است
هوش مصنوعی: ما در تنهایی خودمان، دچار عذاب و بی‌تابی شده‌ایم. تنها چیزی که در ذهنمان باقی مانده، یاد توست که لحظات گذشته را برای ما زنده می‌کند.
غافل که دستبرد خطش کم ز سرمه نیست
گفتم که چشمش از ستم ما گذشته است
هوش مصنوعی: این بید اشاره به این دارد که گاهی اوقات انسان‌ها از حقیقت‌ها و واقعیت‌ها غافل می‌شوند. در اینجا گفته شده که نویسنده به کسی پرداخته که هرچند خط زیبا و جذابی دارد، اما این زیبایی نمی‌تواند از درد و رنجی که او از ستم دیگران کشیده، بکاهد. به نوعی در این بیت، تضاد زیبایی و رنج بیان شده است.
ساقی اسیر از کفت امروز یا صباح
می خورده وز توبه بیجا گذشته است
هوش مصنوعی: امروز یا در صبح زود، ساقی که به خاطر وفاداری‌اش به می‌خورد، دیگر از توبه‌های بی‌فایده‌اش گذشته است.