گنجور

قصیدهٔ شمارهٔ ۳۱

آن امیرالمؤمنین یعنی علی
وان امام المتقین یعنی علی
آفتاب آسمان لافتی
نور رب العالمین یعنی علی
شاه مردان پادشاه ملک و دین
سرور خلد برین یعنی علی
نام او روح الامین از بهر نام
می نویسد بر جبین یعنی علی
گر امامی بایدت معصوم پاک
می طلب شاهی چنین یعنی علی
گر محمد بود ختم انبیاء
هست بر خاتم نگین یعنی علی
استعانت خواهد از درگاه او
خدمت روح الامین یعنی علی
ساقی کوثر امام انس و جان
مصطفی را جانشین یعنی علی
فتح و نصرت داشت در روز غزا
بر یسار و بر یمین یعنی علی
عین اول دیده ام در عین او
نور چشم خورده بین یعنی علی
پیشوائی گر گزینی ای عزیز
این چنین شاهی گزین یعنی علی
مخزن اسماء اسرار اله
نفس خیر المرسلین یعنی علی
بود با سر نبوت روز و شب
رازدار و هم قرین یعنی علی
دین و دنیا رونقی دارد که هست
کارساز آن و این یعنی علی
این نصیحت بشنو از من یاددار
دائما می گو همین یعنی علی
ناز دارم بر جمیع اولیا
ز آن ولی نازنین یعنی علی
صورتش در طا و ها می خوان که هست
معنیش دریا و سین یعنی علی
دست برده از ید و بیضا به زور
معجزه در آستین یعنی علی
معنی علم لدنی بی خلاف
عالم علم مبین یعنی علی
نعمت الله خوشه چین خرمنش
دلنواز خوشه چین یعنی علی
در ولایت اولین اولیا
اولین و آخرین یعنی علی

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: قصیده
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

آن امیرالمؤمنین یعنی علی
وان امام المتقین یعنی علی
هوش مصنوعی: این جمله به شخصیتی بزرگ و برجسته اشاره دارد که به عنوان رئیس مؤمنان و پیشوای پرهیزگاران شناخته می‌شود و نام او علی است.
آفتاب آسمان لافتی
نور رب العالمین یعنی علی
هوش مصنوعی: آفتاب آسمان، درخشش و نور بزرگ خالق عالم، به معنای علی است.
شاه مردان پادشاه ملک و دین
سرور خلد برین یعنی علی
هوش مصنوعی: علی، که بهترین مردان و حاکم بر دنیا و دین است، سرور بهشت محسوب می‌شود.
نام او روح الامین از بهر نام
می نویسد بر جبین یعنی علی
هوش مصنوعی: اسم او، یعنی علی، به عنوان روح‌الامین بر پیشانی نوشته شده است.
گر امامی بایدت معصوم پاک
می طلب شاهی چنین یعنی علی
هوش مصنوعی: اگر به امام نیاز داری، او باید پاک و معصوم باشد، و این ویژگی را تنها در علی می‌توان پیدا کرد.
گر محمد بود ختم انبیاء
هست بر خاتم نگین یعنی علی
هوش مصنوعی: اگر پیامبر محمد (ص) آخرین پیامبر است، پس علی (ع) نیز به‌عنوان ولی و جانشین او، همانند نگین بر خاتم، مقام و منزلت ویژه‌ای دارد.
استعانت خواهد از درگاه او
خدمت روح الامین یعنی علی
هوش مصنوعی: از درگاه او کمک می‌طلبد و خدمتگزار روح‌الامین، یعنی علی.
ساقی کوثر امام انس و جان
مصطفی را جانشین یعنی علی
هوش مصنوعی: ساقی کوثر که نمایانگر نعمت‌ها و برکات الهی است، نشان‌دهنده‌ی امامی است که جان و روح پیامبر، حضرت محمد (ص)، به شمار می‌رود و در اینجا به علی (ع) به عنوان جانشین او اشاره شده است.
فتح و نصرت داشت در روز غزا
بر یسار و بر یمین یعنی علی
هوش مصنوعی: در روز نبرد، پیروزی و امداد از هر سو به علی رسید.
عین اول دیده ام در عین او
نور چشم خورده بین یعنی علی
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف شخصیتی می‌پردازد که در او ویژگی‌های خاصی وجود دارد. او به نوعی نور و روشنایی را در چشم او می‌بیند و این شخصیت در نظر شاعر به عنوان مقامی والا و مورد احترام شناخته می‌شود. به بیان دیگر، شاعر تأکید می‌کند که در وجود این فرد، زیبایی و درخشندگی خاصی نهفته است که او را متمایز می‌کند.
پیشوائی گر گزینی ای عزیز
این چنین شاهی گزین یعنی علی
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی رهبری را انتخاب کنی، ای عزیز، باید کسی را برگزینی که مانند علی باشد، یعنی شایسته و بافضیلت.
مخزن اسماء اسرار اله
نفس خیر المرسلین یعنی علی
هوش مصنوعی: خزانه‌دار نام‌ها و رازهای الهی، نفس بهترین فرستاده‌ها یعنی علی است.
بود با سر نبوت روز و شب
رازدار و هم قرین یعنی علی
هوش مصنوعی: علی همیشه در کنار پیامبران بوده و رازهای آنها را حفظ می کرده است.
دین و دنیا رونقی دارد که هست
کارساز آن و این یعنی علی
هوش مصنوعی: دین و دنیا به خوبی پیش می‌روند و این به خاطر وجود کسی است که توانایی ایجاد تغییر و تأثیر در آن‌ها را دارد و آن شخص علی است.
این نصیحت بشنو از من یاددار
دائما می گو همین یعنی علی
هوش مصنوعی: به این توصیه من توجه کن، همیشه به یاد داشته باش که این، اشاره به علی دارد.
ناز دارم بر جمیع اولیا
ز آن ولی نازنین یعنی علی
هوش مصنوعی: من به تمامی اولیا و بندگان خدا افتخار می‌کنم، زیرا افتخار من به وجود ولی نازنین یعنی علی است.
صورتش در طا و ها می خوان که هست
معنیش دریا و سین یعنی علی
هوش مصنوعی: چهره‌اش در کلام‌های آسمانی نشان می‌دهد که معنی‌اش دریا است و حرف "سین" به معنای علی اشاره دارد.
دست برده از ید و بیضا به زور
معجزه در آستین یعنی علی
هوش مصنوعی: این بیت به اشاره به قدرت و شگفتی‌های حضرت علی (ع) دارد، به طوری که نشان می‌دهد او با وجود توانایی‌های برجسته‌اش، از معجزات و نشانه‌های الهی بهره‌مند است. اشاره به «ید و بیضا» نیز نمادهایی از معجزات بزرگ در تاریخ مذهبی هستند. به طور کلی، این عبارت بر اهمیت و عظمت مقام علی (ع) و ارتباط او با الهامات خداوندی تأکید می‌کند.
معنی علم لدنی بی خلاف
عالم علم مبین یعنی علی
هوش مصنوعی: عِلمی که بدون واسطه و از طریق الهام به دست می‌آید، در واقع دلیلی بر شفافیت و روشنی آن است. این علم به نوعی به شخصیت خاصی اشاره دارد که از علم بی‌نظیر و بی‌همتا برخوردار است.
نعمت الله خوشه چین خرمنش
دلنواز خوشه چین یعنی علی
هوش مصنوعی: خوشه‌چین نعمت‌های خدا، دل‌نواز و دل‌انگیز است و در اینجا منظور از خوشه‌چین، علی است.
در ولایت اولین اولیا
اولین و آخرین یعنی علی
هوش مصنوعی: در سرزمین کسانی که در تاریخ اولیای الهی قرار دارند، علی هم که نخستین و هم آخرین است، جایگاه ویژه‌ای دارد.

حاشیه ها

1390/07/14 12:10
احسان

یا علی.

1397/06/01 22:09
نعمت الله

احسنت
یا علی