گنجور

بخش ۳ - حق الیقین

مرکز روح عالم اعلاست
و آن منزّه ز شیب وز بالاست
بی تناهی و حصر و بی محل است
زانکه نور خدای لم یزل است
از اشارات حسی است بری
مترقی به قوت نظری
ای منزه ز اَیْن و هیأت و لون
نشنیدی که «انتم الاعلون»
تو مبرا ز مرکز خاکی
فیض انوار عالم پاکی
عرش و کرسی، کمینه پایۀ تست
نور خورشید و مه ز سایۀ تست
چرخ اعظم، ستانۀ پایت
هر دو عالم مسخر رایت
باش تا ز آفتاب نور جلال
درنشینی به اوج ژاله مثال

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

مرکز روح عالم اعلاست
و آن منزّه ز شیب وز بالاست
هوش مصنوعی: روح عالم در بالاترین مرتبه خود قرار دارد و آن از هر نوع نقصان و پستی دور است.
بی تناهی و حصر و بی محل است
زانکه نور خدای لم یزل است
هوش مصنوعی: نور خداوندی که همیشه و در همه جا وجود دارد، نه محدود به مکان خاصی است و نه قابل اندازه‌گیری. بی‌نهایت و نامحدود است.
از اشارات حسی است بری
مترقی به قوت نظری
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که برای افرادی که در حال پیشرفت و ترقی هستند، تجربیات و مشاهدات حسی کافی نیست و برای رسیدن به بالاترین مرتبه، نیازمند توانایی‌های فکری و نظری هستند.
ای منزه ز اَیْن و هیأت و لون
نشنیدی که «انتم الاعلون»
هوش مصنوعی: ای تو که از هر مکان و شکل و رنگ پاک و منزه هستی، نشنیده‌ای که گفته‌اند «شما برتر هستید»؟
تو مبرا ز مرکز خاکی
فیض انوار عالم پاکی
هوش مصنوعی: تو از خواص دنیای خاکی و مادی بی‌نیازی و از روشنایی‌های پاک و معنوی بهره‌مند هستی.
عرش و کرسی، کمینه پایۀ تست
نور خورشید و مه ز سایۀ تست
هوش مصنوعی: عرش و کرسی، یعنی مقام و جایگاه بلند، در برابر نور خورشید و مه، یعنی زیبایی و روشنی، تحت تأثیر سایه تو هستند. این به معنای آن است که تو از هر چیزی بالاتر و برجسته‌تر هستی و همه‌ی زیبایی‌ها و نورها در برابر تو قرار دارند و تحت تأثیر وجود تو قرار می‌گیرند.
چرخ اعظم، ستانۀ پایت
هر دو عالم مسخر رایت
هوش مصنوعی: جهان بزرگ و بزرگترین ستاره، هر دو تحت تسلط پرچم تو هستند.
باش تا ز آفتاب نور جلال
درنشینی به اوج ژاله مثال
هوش مصنوعی: بیا تا در پرتو نور خداوندی، به مقام والایی دست یابی که مانند حکمت و زیبایی صبحگاهان، درخشان و دلنشین است.