گنجور

بخش ۲ - عین الیقین

عقل را نیست تاب معرفتش
چون نهد نام و کی کند صفتش
نود و نه اشارت است بدان
که نداند خرد تمامی آن
شرع باید که تا کند تعریف
مذهب راست چیست جز توقیف
به قیاس خرد نشاید گفت
نام حق وین سخن نباید گفت
او کریم است و نام او ز کرم
می​نگفت او سخن مگوی تو هم

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

عقل را نیست تاب معرفتش
چون نهد نام و کی کند صفتش
هوش مصنوعی: عقل نمی‌تواند درک کند که چه چیزی را باید بشناسد، زیرا نمی‌تواند نامی بر آن بگذارد و نمی‌داند چگونه توصیفش کند.
نود و نه اشارت است بدان
که نداند خرد تمامی آن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که بسیاری از نکته‌ها و پیام‌ها به صورت غیرمستقیم و تلویحی بیان شده‌اند، و تنها کسانی که عمیقاً درک کنند می‌توانند به معنای واقعی آن‌ها پی ببرند. دانشمندان یا خردمندان ممکن است قادر به فهم کامل این نکات نباشند، زیرا این معانی ممکن است فراتر از درک عمومی باشند.
شرع باید که تا کند تعریف
مذهب راست چیست جز توقیف
هوش مصنوعی: برای تعیین و تعریف درست مذهب، باید به احکام و قوانین شرع توجه شود و این کار تنها با دستور و راهنمایی صحیح ممکن است.
به قیاس خرد نشاید گفت
نام حق وین سخن نباید گفت
هوش مصنوعی: برای درک حقیقت و بزرگی حق، نمی‌توان آن را با عقل و فکر محدود اندازه‌گیری کرد و چنین سخنانی قابل بیان نیستند.
او کریم است و نام او ز کرم
می​نگفت او سخن مگوی تو هم
هوش مصنوعی: او با بزرگ‌منشی و سخاوت فراوانی شناخته می‌شود، اما خودش هرگز درباره کرامت و بخشندگی‌اش صحبت نمی‌کند. تو هم از این ویژگی او چیزی نگو.