گنجور

بخش ۴ - التمثیل

نفس و عقل چون زجاجه و مشکوة
دل چو مصباح ونور او ز صفات
خانه​ای کاندر اوست این قندیل
تن انسان بود بدین تأویل
چشم و گوش و مشام و ذوق و مسام
روزن است و دریچه​های به جام
ماورای دریچه و روزن
کیست بنشسته بازگو با من
دست تو آستین دستی دان
زیر هر موی از آن نشستی دان
لیک از آنجا حلول فهم مکن
تا نیفتی به شبهه​های کهن
دافع شک و شبهۀ منکر
نص «بی یسمع» است و «بی یبصر»

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

نفس و عقل چون زجاجه و مشکوة
دل چو مصباح ونور او ز صفات
هوش مصنوعی: نفس و عقل مانند شیشه و ظرفی هستند که دل همانند چراغی است و نور آن نتیجه ویژگی‌ها و صفات دل است.
خانه​ای کاندر اوست این قندیل
تن انسان بود بدین تأویل
هوش مصنوعی: خانه‌ای که در آن وجود دارد، این نورانی به شکل قندیل در وجود انسان است، و این تعبیر به این معنی است.
چشم و گوش و مشام و ذوق و مسام
روزن است و دریچه​های به جام
هوش مصنوعی: چشم، گوش، بینی و حس چشایی، همانند راه‌ها و ورودی‌هایی هستند که به ما امکان می‌دهند تا زیبایی‌ها و واقعیت‌های جهان را درک کنیم.
ماورای دریچه و روزن
کیست بنشسته بازگو با من
هوش مصنوعی: بالای دریچه و روزن یک شخصی نشسته است، بیا با من صحبت کن و بگو آن کیست.
دست تو آستین دستی دان
زیر هر موی از آن نشستی دان
هوش مصنوعی: دست تو مانند آستینی است که به خوبی و زیرکی هر راز و نازکی را در خود جای داده و از زیر هر رشته مو به آن پی برده‌ای.
لیک از آنجا حلول فهم مکن
تا نیفتی به شبهه​های کهن
هوش مصنوعی: اما از آن مکان به درستی درک نکن، تا به تردیدهای قدیمی گرفتار نشوی.
دافع شک و شبهۀ منکر
نص «بی یسمع» است و «بی یبصر»
هوش مصنوعی: شک و تردید در مورد نداهای غیرمستقیم، ناشی از عدم شنیدن و دیدن است.