بخش ۹ - التمثیل
آن نبینی که پرتو خورشید
چون کند میوۀ سیاه سپید
امر در دل همین اثر دارد
قوّتی را به فعل میآرد
در ارادت نهفته بود احوال
تا رسد هر کسی به حد کمال
امر وارد شد آزمایش را
آن نکوهش مر این ستایش را
سرّها جمله آشکارا شد
کارهای نهفته پیدا شد
آنکه جان و تن ترا پرورد
امر بود و ارادت ای سره مرد
هرکه زین هر دو پروریده شود
دان که او نفس آرمیده شود
سایه پرورد سرخ رو نبود
روی صحرانشین نکو نبود
هرکه بنشست، گشت سرخ و سفید
گاه در سایه، گاه در خورشید
امر بگذار و در ارادت پیچ
چیست بیرون از این دو دولت هیچ
اطلاعات
وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
آن نبینی که پرتو خورشید
چون کند میوۀ سیاه سپید
هوش مصنوعی: اگر نوری که از خورشید میتابد را نبینی، میوهای که رنگش سیاه و سفید است را چگونه تشخیص میدهی؟
امر در دل همین اثر دارد
قوّتی را به فعل میآرد
هوش مصنوعی: فرمان و دستور در دل انسان تأثیرگذار است و میتواند نیروی بالقوه را به عمل و حرکت درآورد.
در ارادت نهفته بود احوال
تا رسد هر کسی به حد کمال
هوش مصنوعی: در عشق و وفاداری، سرنوشت و وضعیت افراد به گونهای است که هر کس به اندازهای که شایسته است به کمال میرسد.
امر وارد شد آزمایش را
آن نکوهش مر این ستایش را
هوش مصنوعی: حکم یا فرمانی به ما رسید که در آن آزمایش و امتحانی قرار داده شده است، و در این میان، عیبجویی و سرزنش نیز وجود دارد، همانگونه که تعریف و ستایش نیز مطرح است.
سرّها جمله آشکارا شد
کارهای نهفته پیدا شد
هوش مصنوعی: رازها همه آشکار شدند و کارهایی که پنهان بودند، نمایان گشتند.
آنکه جان و تن ترا پرورد
امر بود و ارادت ای سره مرد
هوش مصنوعی: کسی که زندگی و جسم تو را ساخته و پرورش داده، همانا آن مظهر قدرت و خواست است، ای مرد بزرگ و با شخصیت.
هرکه زین هر دو پروریده شود
دان که او نفس آرمیده شود
هوش مصنوعی: هر کسی که از این دو (خود و دیگران) تربیت شود، بدان که او به آرامش روحی دست یافته است.
سایه پرورد سرخ رو نبود
روی صحرانشین نکو نبود
هوش مصنوعی: اگر کسی که خوشرو و نیکو سیرت است، زیر سایه کسی دیگر باشد، نشاندهندهی این است که آن فرد تاثیرگذار و خوب در جامعه وجود ندارد. در واقع، نبودن چنین شخصیتی باعث میشود که صفات نیکو و زیبای آن فرد هم به چشم نیاید.
هرکه بنشست، گشت سرخ و سفید
گاه در سایه، گاه در خورشید
هوش مصنوعی: هر کسی که نشسته است، گاهی رنگ صورتش سرخ و گاهی سفید میشود؛ گاهی در سایه است و گاهی در زیر نور خورشید.
امر بگذار و در ارادت پیچ
چیست بیرون از این دو دولت هیچ
هوش مصنوعی: بگذار تا کارها پیش برود و در عشق و ارادت به تو پیوسته باشم؛ زیرا هیچ چیز فراتر از این دو حالت نیست.