گنجور

بخش ۷ - الفرق بین الامر و الاردة

بی غرض یک سخن ز من بشنو
ره ببین اول، آنگهی میرو
زانکه بی این دو هیچ جا نرسی
یک اشارت بس است اگر تو کسی
چشم در مقصد ارادت دار
پس عنان قدم به امر سپار
امر حق را جز از ارادت دان
زان نیاورد بوالحکم ایمان
امر اعمال، ارادت احوال است
امر تفصیل، ارادت اجمال است
امر بر درگهش چو دربان است
بی ارادت ورا چه فرمان است
از ارادت از او سری بستند
وان دگر سر به خلق پیوستند
جنبشی کان نه آن سری باشد
سود نکند که سرسری باشد

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

بی غرض یک سخن ز من بشنو
ره ببین اول، آنگهی میرو
هوش مصنوعی: بدون هیچ پیشنهادی و انگیزه‌ای، یک حرف از من بشنو. ابتدا مسیر را ببین، سپس برو.
زانکه بی این دو هیچ جا نرسی
یک اشارت بس است اگر تو کسی
هوش مصنوعی: اگر بدون این دو چیز (محبت و علم) باشی، هیچ جا به جایی نمی‌رسی. یک اشاره کافی است برای کسی که ارزش این دو را درک کند.
چشم در مقصد ارادت دار
پس عنان قدم به امر سپار
هوش مصنوعی: اگر در خاطر خود هدفی را در نظر داری، پس باید کنترل قدم‌هایت را به آن ایده بسپاری.
امر حق را جز از ارادت دان
زان نیاورد بوالحکم ایمان
هوش مصنوعی: فقط کسی که اراده و نیّت صحیحی دارد، می‌تواند به حقیقت و دستورات الهی پی ببرد؛ زیرا بوالحکم به دلیل عدم ایمان واقعی، نتوانست این حقیقت را درک کند.
امر اعمال، ارادت احوال است
امر تفصیل، ارادت اجمال است
هوش مصنوعی: اعمال و رفتارهای انسان به نوعی نشان‌دهنده‌ی تمایل‌های او هستند. وقتی که جزئیات را بیان می‌کنیم، به نوعی اراده و قصد کلی خود را مشخص می‌کنیم. در واقع، جزئیات نشان‌دهنده‌ی حالات و خواسته‌های فرد هستند.
امر بر درگهش چو دربان است
بی ارادت ورا چه فرمان است
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که در ورود به محضر او، مانند دربان درگاه عمل می‌کند و بدون اجازه و خواست او، هیچ دستوری صادر نمی‌شود.
از ارادت از او سری بستند
وان دگر سر به خلق پیوستند
هوش مصنوعی: به دلیل عشق و ارادت به او، برخی خود را تسلیم او کردند و دیگران به جمع مردم ملحق شدند.
جنبشی کان نه آن سری باشد
سود نکند که سرسری باشد
هوش مصنوعی: حرکتی که از عمق و جدیت برخوردار نباشد، ثمری ندارد و تنها سطحی و بی‌معنا خواهد بود.