بخش ۹ - المنشأ
قول تشبیه اولاً ز یهود
خاست، پس رافضی بر آن افزود
کفر و ظلمت مگر بشد پیدا
در میان یهودی و ترسا
کین خدا را چو خلق میخواند
وان دگر خلق را خدا داند
رافضی ربط دین ما بگسیخت
با یهود و تناسخی آمیخت
پس کرامی پدید شد زین راه
اندر ایام ابن عبداللّه
گشت مشهور اندر آن ایام
شبهههای محمد بن کرام
شید و سالوسها نمود که تا
کرد مشهور وجههای خطا
ذات گوید محل اعراض است
جمله افعال بهر اغراض است
شبهۀ حشوی است شبهۀ او
روزاول طلب جواب نکو
بلک از آنجا که راه بیهوشی است
ابلهان را جواب خاموشی است
رهروانی که قدر دین دانند
«ربنا لاتزغ» بسی خوانند
اطلاعات
وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
قول تشبیه اولاً ز یهود
خاست، پس رافضی بر آن افزود
هوش مصنوعی: فرمودهی تشبیه ابتدا از یهود نشأت گرفت و سپس گروهی دیگر بر آن افزودند.
کفر و ظلمت مگر بشد پیدا
در میان یهودی و ترسا
هوش مصنوعی: آیا ناآگاهی و تاریکی به وضوح در میان یهودیان و مسیحیان نمایان نشده است؟
کین خدا را چو خلق میخواند
وان دگر خلق را خدا داند
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که وقتی افراد خداوند را به عنوان خالق خود میخوانند، در واقع خالق را به عنوان خدا میشناسند، اما در عین حال، برخی نیز ممکن است دیگران را مانند خود خدا تصور کنند. به نوعی، این نظر به تنوع تعبیرات و تصورات از وجود خدا و جایگاه سایر موجودات اشاره دارد.
رافضی ربط دین ما بگسیخت
با یهود و تناسخی آمیخت
هوش مصنوعی: یک شخص رافضی، ارتباط دین ما را با یهودیها قطع کرد و آموزههای تناسخی را به آن افزود.
پس کرامی پدید شد زین راه
اندر ایام ابن عبداللّه
هوش مصنوعی: انسانهای بزرگ و باکرامت در این مسیر در زمان ابن عبدالله ظهور کردند.
گشت مشهور اندر آن ایام
شبهههای محمد بن کرام
هوش مصنوعی: در آن زمان، نام و شهرت محمد بن کرام به علت شبههها و بحثهای موجود دربارهاش در میان مردم گسترش یافت.
شید و سالوسها نمود که تا
کرد مشهور وجههای خطا
هوش مصنوعی: شید و سالوسها نشان دادند که چگونه به مشهور شدن و به چشم آمدن در چهرهها و کارهای نادرست پرداختهاند.
ذات گوید محل اعراض است
جمله افعال بهر اغراض است
هوش مصنوعی: ذات انسان میگوید که محل دوری از خواستهها و انگیزههاست و تمامی اعمال او برای اهداف و مقاصد خاصی صورت میگیرد.
شبهۀ حشوی است شبهۀ او
روزاول طلب جواب نکو
هوش مصنوعی: در روز اول، او از طلب و درخواست خود، چیزی را به گونهای مطرح میکند که در نظر دیگران میتواند به نوعی شک و تردید به وجود آورد. این موضوع به نوعی بیمورد بودن یا عدم توجه به نکات اساسی اشاره دارد.
بلک از آنجا که راه بیهوشی است
ابلهان را جواب خاموشی است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که چون مسیر اعماق تفکر و آگاهی ممکن است موجب سردرگمی و بیهوشی افراد نادان شود، آنها در مواجهه با چالشها و سوالات بزرگ معمولاً سکوت میکنند و جوابی ندارند.
رهروانی که قدر دین دانند
«ربنا لاتزغ» بسی خوانند
هوش مصنوعی: کسانی که به ارزش دین خود آگاهند، بارها و بارها درخواست میکنند که خداوند دلهایشان را منحرف نسازد.