بخش ۳ - حق الیقین
با وجود تو خود کدام وجود
کس عدم را نهاد نام وجود
ظاهر و باطن، اوّل و آخر
تو و غیری نه در میان ظاهر
بودِ هر بود با تو نابود است
وین چنین بوده است تا بودهست
هستی نیست با تو هستی نیست
نیستی هست تا تو هستی، نیست
جود عین وجود، باز وجود
عین جود است در مقام شهود
بودن بودها نمود تو بود
همه تا بود از آن نمود نمود
چیست اسم و صفات وحدت حق
اعتبارات هستی مطلق
هستی تست عین ماهیت
نیست با ذات شَین ماهیت
ذات هستی و وحدت است یکی
دل دانا در این نداشت شکی
باز بود و نمود تو یک چیز
نیست اندر میانه هیچ تمیز
فارق اندر میان نور و ظُلَم
چیست غیر از توهمات عدم
همۀ ممکنات را محفوف
در عدم همچو ظرف را مظروف
اطلاعات
وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
با وجود تو خود کدام وجود
کس عدم را نهاد نام وجود
هوش مصنوعی: وجود تو آنچنان بزرگ و باارزش است که هیچ کس دیگری نمیتواند به عنوان وجود شناخته شود. همهٔ وجودها در مقابل وجود تو به عدم نزدیکترند.
ظاهر و باطن، اوّل و آخر
تو و غیری نه در میان ظاهر
هوش مصنوعی: ظاهر و باطن تو یکی است و هیچ چیز دیگری در میان نیست. تو نخست و آخر همه چیز هستی.
بودِ هر بود با تو نابود است
وین چنین بوده است تا بودهست
هوش مصنوعی: هر آنچه وجود دارد، در کنار تو بیمعنا و از بین رفته است و این همیشه چنین بوده است.
هستی نیست با تو هستی نیست
نیستی هست تا تو هستی، نیست
هوش مصنوعی: وجود و عدم به هم پیوستهاند و در واقع این که تو هستی، باعث میشود که عدم هم وجود داشته باشد. تا زمانی که تو هستی، هیچ چیزی نیست که وجود نداشته باشد.
جود عین وجود، باز وجود
عین جود است در مقام شهود
هوش مصنوعی: سخاوت و بخشش، خود نشانه وجود است و در مقام مشاهده و درک، وجود نیز همانند سخاوت و بخشش است.
بودن بودها نمود تو بود
همه تا بود از آن نمود نمود
هوش مصنوعی: وجود هر چیز، نمایش توست و همه آنچه هست، به خاطر تو به وجود آمده است. تا زمانی که آن نمایش وجود داشته باشد، تو نیز حضور داری.
چیست اسم و صفات وحدت حق
اعتبارات هستی مطلق
هوش مصنوعی: اسم و صفات وحدت حق، به معنای واقعیت مطلق و بینهایت وجود دارد و همه چیز در عالم هستی فقط اعتبار و نمایشی از آن واقعیت است.
هستی تست عین ماهیت
نیست با ذات شَین ماهیت
هوش مصنوعی: وجود تو عین ماهیت واقعیات نیست بلکه با ذات ناکامل آن متفاوت است.
ذات هستی و وحدت است یکی
دل دانا در این نداشت شکی
هوش مصنوعی: هستی و وجود یکی هستند و دل آگاه به این حقیقت هیچ شکی ندارد.
باز بود و نمود تو یک چیز
نیست اندر میانه هیچ تمیز
هوش مصنوعی: باز بودن و نشان دادن تو، هیچ چیز دیگری در میان نیست که تمایز قائل شود.
فارق اندر میان نور و ظُلَم
چیست غیر از توهمات عدم
هوش مصنوعی: چه تفاوتی میان نور و تاریکی وجود دارد جز تصورات نادرست از عدم؟
همۀ ممکنات را محفوف
در عدم همچو ظرف را مظروف
هوش مصنوعی: تمام موجودات بهگونهای در عدم محاط شدهاند، مانند اینکه ظرفی چیزی را در خود جا داده باشد.