گنجور

بخش ۷ - تحقیق

در خودی کرده ​ای خدا را گم
این انتم فانّه معکم
دست او طوق گردن جانت
سر برآورده از گریبانت
به تو نزدیکتر ز حبل ورید
تو در افتاده در ضلال بعید
چند گردی به گرد هر سر کوی
درد خود را دوا هم از خود جوی
بر تو نزدیک گردد این ره دور
گر نشینی به پیشگاه حضور
شیب و بالا و پیش و پس منگر
درکش اندر زه گریبان سر
خیره هر در ز جست و جوی مزن
در این خانه نیست جز روزن
زدن دست و پا پریشانی است
سر بنه آخر این چه پیشانی است
نردبان پایۀ سراچۀ غیب
هست از دامن تو تا ز جیب
سخن راه بر خود آسان کن
چاک دامن زه گریبان کن
تا نداری از این حدیث شگفت
بشنو آخر که بایزید چه گفت
قصّۀ «ان سلخت من جلدی
انا هو و هو انا وحدی»
سخن آن که مرد آگاه است
«لیس فی جبّتی سوی اللّه» است

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

در خودی کرده ​ای خدا را گم
این انتم فانّه معکم
هوش مصنوعی: در درون خود، خدا را گم کرده‌ای، البته او همیشه با شماست و در کنار شما حضور دارد.
دست او طوق گردن جانت
سر برآورده از گریبانت
هوش مصنوعی: دست او به مانند زنجیری به دور گردن زندگی‌ات حلقه زده و از صدای ناله‌ات بیرون آمده است.
به تو نزدیکتر ز حبل ورید
تو در افتاده در ضلال بعید
هوش مصنوعی: تو به من نزدیکتری از رگ گردن، اما من در گمراهی و گسست عمیق افتاده‌ام.
چند گردی به گرد هر سر کوی
درد خود را دوا هم از خود جوی
هوش مصنوعی: به اطراف هر کوچه‌ای می‌گردی، اما برای درمان دردهایت باید به درون خودت نگاه کنی و راه حل را در خودت بیابی.
بر تو نزدیک گردد این ره دور
گر نشینی به پیشگاه حضور
هوش مصنوعی: اگر در برابر حقیقت و حضور واقعیت قرار کنی، این مسیر که در ابتدا دور به نظر می‌رسد، به تو نزدیک خواهد شد.
شیب و بالا و پیش و پس منگر
درکش اندر زه گریبان سر
هوش مصنوعی: به جلو و عقب، بالا و پایین نگاه نکن؛ بلکه به عمق این موضوع در دامن خود توجه کن.
خیره هر در ز جست و جوی مزن
در این خانه نیست جز روزن
هوش مصنوعی: هر در را که می‌زنی، به دنبال چیزی بگردی، اما در این خانه تنها یک روزنه وجود دارد و بیشتر از آن چیزی نیست.
زدن دست و پا پریشانی است
سر بنه آخر این چه پیشانی است
هوش مصنوعی: دست و پا زدن در شرایط سخت و بی‌نظمی، فقط به آشفتگی می‌انجامد. پس بهتر است که آرامش خود را حفظ کرده و به جای کارهای بیهوده، به راه حل‌های واقعی فکر کنیم.
نردبان پایۀ سراچۀ غیب
هست از دامن تو تا ز جیب
هوش مصنوعی: نردبانی که به عالم غیب و نا محسوس می‌رسد، از دامن تو شروع می‌شود و تا جایی درون جیب تو ادامه دارد.
سخن راه بر خود آسان کن
چاک دامن زه گریبان کن
هوش مصنوعی: سخن را برای خود راحت بگو و در بین حرف‌هایت، دیگران را درگیر نکن.
تا نداری از این حدیث شگفت
بشنو آخر که بایزید چه گفت
هوش مصنوعی: تا وقتی که از این داستان عجیب خبری نداری، بهتر است بشنوی که بایزید چه سخنی گفته است.
قصّۀ «ان سلخت من جلدی
انا هو و هو انا وحدی»
هوش مصنوعی: اگر من از پوستم رها شوم، او همان من است و من او هستم، تنها یک وجود هستیم.
سخن آن که مرد آگاه است
«لیس فی جبّتی سوی اللّه» است
هوش مصنوعی: مرد دانا و آگاه می‌داند که در درون خود هیچ وجودی جز خداوند ندارد.