گنجور

شمارهٔ ۶۰۴

می‌کشان روی تمنا کی به زمزم می‌نهند
جام می‌گیرند و منت بر سر جم می‌نهند
ترک عالم لازم مستی‌ست، میخواران از آن
وقت جام می کشیدن چشم بر هم می‌نهند
جنس خود را خوار نتوان دید، می‌لرزد سپهر
در چمن مستان چو پا بر روی شبنم می‌نهند
کاش بگذارند غمخواران به حال خود مرا
می‌شود ناسور، زخمم را چو مرهم می‌نهند
نالهٔ مستانه خون از سنگ بگشاید سلیم
جام می بیهوده از کف اهل ماتم می‌نهند

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: چکامه

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

می‌کشان روی تمنا کی به زمزم می‌نهند
جام می‌گیرند و منت بر سر جم می‌نهند
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره شده که افرادی به دنبال خواسته‌ها و آرزوهای خود هستند و برای رسیدن به آنچه می‌خواهند، تلاش می‌کنند. آن‌ها با اشتیاق از شراب و لذت‌های دنیا استفاده می‌کنند و در این مسیر، به شخصیت‌های بزرگ و نامی احترام می‌گذارند و به آن‌ها ارادت می‌کنند.
ترک عالم لازم مستی‌ست، میخواران از آن
وقت جام می کشیدن چشم بر هم می‌نهند
هوش مصنوعی: برای اینکه از دنیای مادی و معضلات آن رهایی یابیم، لازم است که مانند مستیان از هر چیزی بی‌توجهی کنیم و در دنیای خودشون غرق شویم. آن‌ها در چنین حالتی به آرامی چشمانشان را می‌بندند و از لذت‌های زندگی بهره می‌برند.
جنس خود را خوار نتوان دید، می‌لرزد سپهر
در چمن مستان چو پا بر روی شبنم می‌نهند
هوش مصنوعی: هیچ‌کس نمی‌تواند ارزش خود را کمتر از آنچه هست ببیند. وقتی عطر و زیبایی جوانان در باغ می‌پیچد، آسمان هم تحت تأثیر قرار می‌گیرد و به لرزه درمی‌آید، به‌گونه‌ای که وقتی پای خود را بر روی شبنم می‌گذارند، آن را احساس می‌کند.
کاش بگذارند غمخواران به حال خود مرا
می‌شود ناسور، زخمم را چو مرهم می‌نهند
هوش مصنوعی: ای کاش که کسانی که به حال من اهمیت می‌دهند، بگذارند که خودم با مشکلاتم کنار بیایم. زخمی که دارم، وقتی به آن دست می‌زنند و مرهمی برایش می‌گذارند، بدتر می‌شود.
نالهٔ مستانه خون از سنگ بگشاید سلیم
جام می بیهوده از کف اهل ماتم می‌نهند
هوش مصنوعی: نالهٔ شادمانهٔ می‌پرستان می‌تواند حتی از سنگ، خون بجوشاند. اما در همین حال، افراد غمگین و داغدار بی‌دلیل جام‌های شراب را از دست می‌دهند و به اشک و اندوه می‌افتند.