گنجور

شمارهٔ ۵۹۵

برای طعنه ی ما این همه چه در جوشند
که عاقلان همه دیوانه ی قبا پوشند
نشاط مستی ما را به شب تماشا کن
که روز، باده کشان چون چراغ خاموشند
چمن ز بلبل و قمری به کام صیاد است
زبس که شاخ گل و سرو، دوش بر دوشند
در وصال زن ای دل که همچو خمیازه
بتان هند همه خانه زاد آغوشند
که رفته است ازین خاکدان، نمی دانم
کز آسمان، همه عالم جنازه بر دوشند
اگر غلط نکنم، راحت از جهان رفته ست
وگرنه موی بر اعضا چرا سیه پوشند
سلیم شکوه ازان تندخو خطر دارد
خموش باش که دیوار و در همه گوشند

اطلاعات

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: چکامه

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

برای طعنه ی ما این همه چه در جوشند
که عاقلان همه دیوانه ی قبا پوشند
هوش مصنوعی: عاقلان و افراد باهوش برای اینکه به ما طعنه بزنند، تا این حد مضطرب و شلوغ هستند، در حالی که همه آنها به عشق شخصی که لباس قبا پوشیده، دیوانه وار رفتار می‌کنند.
نشاط مستی ما را به شب تماشا کن
که روز، باده کشان چون چراغ خاموشند
هوش مصنوعی: در شب، شادی و سرمستی ما را تماشا کن؛ زیرا در روز، کسانی که شراب می‌نوشند، مانند چراغ‌های خاموش هستند و نمی‌توانند روشنایی و انرژی شب را داشته باشند.
چمن ز بلبل و قمری به کام صیاد است
زبس که شاخ گل و سرو، دوش بر دوشند
هوش مصنوعی: در باغ، بلبل و قمری به سبب وجود صیاد، خوشحال و شاداب هستند. این شادی به خاطر این است که شاخ‌های گل و درخت سرو به صورت عاشقانه و نزدیک به هم قرار دارند.
در وصال زن ای دل که همچو خمیازه
بتان هند همه خانه زاد آغوشند
هوش مصنوعی: در نزدیکی و وصال با زن، ای دل، که مانند خمیازه، زیبا و دلربا هستند، تمام آغوش‌ها به شکل خانگی و گرم هستند.
که رفته است ازین خاکدان، نمی دانم
کز آسمان، همه عالم جنازه بر دوشند
هوش مصنوعی: کسی که از این سرزمین رفته، نمی‌دانم از کدام آسمان آمده است. همه موجودات در این دنیا بار سنگین گذشتگان را بر دوش دارند.
اگر غلط نکنم، راحت از جهان رفته ست
وگرنه موی بر اعضا چرا سیه پوشند
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که او به راحتی از این دنیا رفته است و اگر اینطور نیست، پس چرا موهایش به سیاهی درآمده؟
سلیم شکوه ازان تندخو خطر دارد
خموش باش که دیوار و در همه گوشند
هوش مصنوعی: آدم متوسل باید مراقب باشد که از کسانی که تندخو و عصبانی هستند انتقاد نکند، چون ممکن است عواقب بدی داشته باشد. بهتر است در چنین مواقعی سکوت کند، زیرا هر دیوار و در گوش شنوا دارند و ممکن است حرف‌هایش به گوش دیگران برسد.