شمارهٔ ۵۸۹
می تا به کی ز رنگم، در زیر ننگ باشد
آیینه از سرشکم، گرداب زنگ باشد
گویند عافیت نام، در این چمن گلی هست
یارب چه بوی دارد، آیا چه رنگ باشد؟
از عذر نیست هرگز دلگیر وعده ی او
کاهل همیشه خواهد همراه لنگ باشد
افلاک در سماعند از کینه جویی خلق
بر اهل فتنه عید است، روزی که جنگ باشد
جز هند و گلرخانش در هیچ کشوری نیست
آهو که خوابگاهش پشت پلنگ باشد
بت چیست ای برهمن، باری سجود خود کن
مهر نماز از خاک، بهتر ز سنگ باشد
عالم اگرچه تنگ است بر ما سلیم، اما
نقش دهان یار است، بگذار تنگ باشد
اطلاعات
وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: چکامه
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
می تا به کی ز رنگم، در زیر ننگ باشد
آیینه از سرشکم، گرداب زنگ باشد
هوش مصنوعی: تا کی باید به خاطر رنگ و حالتم احساس shame کنم؟ آئینهای که باید بازتابی از من باشد، به خاطر اشکهایم کدر و زنگزده شده است.
گویند عافیت نام، در این چمن گلی هست
یارب چه بوی دارد، آیا چه رنگ باشد؟
هوش مصنوعی: میگویند در این باغ گل زیبایی به نام عافیت وجود دارد. ای کاش بوی آن را حس کنیم و بدانیم رنگش چه رنگی است.
از عذر نیست هرگز دلگیر وعده ی او
کاهل همیشه خواهد همراه لنگ باشد
هوش مصنوعی: همیشه نمیتوان به بهانهها و عذرها دلخور شد؛ چون کسی که همیشه به وعدههایش عمل نمیکند، در نهایت همواره در کارهایش تنبل خواهد بود و نمیتواند به درستی عمل کند.
افلاک در سماعند از کینه جویی خلق
بر اهل فتنه عید است، روزی که جنگ باشد
هوش مصنوعی: آسمانها در حال رقص و شادی هستند به خاطر کینهتوزی مردم نسبت به فتنهگران. این روزی است که جنگ جاری است و نوعی جشن برای آنها به شمار میرود.
جز هند و گلرخانش در هیچ کشوری نیست
آهو که خوابگاهش پشت پلنگ باشد
هوش مصنوعی: در هیچ کجای دنیا به جز هند و محبوبش، آهویی پیدا نمیشود که خوابگاهش در زیر سایه پلنگ باشد.
بت چیست ای برهمن، باری سجود خود کن
مهر نماز از خاک، بهتر ز سنگ باشد
هوش مصنوعی: ای برهمن، بت چه چیزی است؟ پس سجدهات را برای آن انجام بده. مهر نماز از خاک بهتر است و ارزش بیشتری دارد تا از سنگ ساخته شده باشد.
عالم اگرچه تنگ است بر ما سلیم، اما
نقش دهان یار است، بگذار تنگ باشد
هوش مصنوعی: دنیا هرچقدر هم که بر ما تنگ و محدود باشد، اما وجود و لبخند معشوقمان آن را برای ما زیبا میکند. اجازه بدهیم که این تنگی ادامه داشته باشد، چون عشق و محبت باعث میشود که همه چیز آسانتر و دلپذیرتر به نظر برسد.

سلیم تهرانی