شمارهٔ ۵۶۹
نه جا در باغ و بستانی، نه ره در گلشنی دارند
بنازم خرقه پوشان را که پرگل دامنی دارند
به درد عشق غمخواری ندارم، خرم آن جمعی
که گر خاری رود در پای ایشان، سوزنی دارند
ز مرغ و مور سرگردان تر و عاجزترم در عشق
که مرغان باغ و بستانی و موران خرمنی دارند
بساط باغ را ای باغبان گلچین به دامن برد
چه شد انصاف، اسیران دگر هم دامنی دارند
یکی نالد چو بلبل، دیگری رقصد چو شاخ گل
ببین ای توبه، می خواران چه بشکن بشکنی دارند
سلیم از قصه ی فرهاد و شیرین چند می گویی
به کار عاشقی امروز خوبان چون منی دارند
اطلاعات
وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: چکامه
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
نه جا در باغ و بستانی، نه ره در گلشنی دارند
بنازم خرقه پوشان را که پرگل دامنی دارند
هوش مصنوعی: نه در باغها و گلستانها جایی دارند و نه راهی در باغهای پر گل، اما من به خرقهپوشان افتخار میکنم که دامنشان پر از گل است.
به درد عشق غمخواری ندارم، خرم آن جمعی
که گر خاری رود در پای ایشان، سوزنی دارند
هوش مصنوعی: من به درد عشق کسی اهمیت نمیدهم، خوشا به حال کسانی که اگر خار یا آزار کوچکی به پایشان برود، حداقل یک سوزن برای درمان دارند.
ز مرغ و مور سرگردان تر و عاجزترم در عشق
که مرغان باغ و بستانی و موران خرمنی دارند
هوش مصنوعی: در عشق، حال و روز من از مرغ و مور هم بدتر است؛ زیرا آنها در باغ و بستان یا در خرمن، جایی دارند و من هیچکجا نیستم.
بساط باغ را ای باغبان گلچین به دامن برد
چه شد انصاف، اسیران دگر هم دامنی دارند
هوش مصنوعی: ای باغبان، بساط باغ را جمع کن و گلهای چیده شدهات را در دامن بگذار. چرا که انصاف حکم میکند که دیگران هم که اسیر هستند، دامن دارند و حقشان را میطلبند.
یکی نالد چو بلبل، دیگری رقصد چو شاخ گل
ببین ای توبه، می خواران چه بشکن بشکنی دارند
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره شده که در میان میخواران، برخی به حالتی مانند ناله بلبل در میآیند و برخی دیگر به شوق و شادی میرقصند، همانند گلهایی که در باد حرکت میکنند. این تضاد نشاندهندهی حال و هوای متفاوتی است که در جمع میخواران وجود دارد و به نوعی بیانگر تنوع احساسات و واکنشها در یک موقعیت خاص است.
سلیم از قصه ی فرهاد و شیرین چند می گویی
به کار عاشقی امروز خوبان چون منی دارند
هوش مصنوعی: به چه مقدار از داستان فرهاد و شیرین صحبت میکنی؟ امروز کسانی چون من که عاشق هستند، عشق را به گونهای دیگر تجربه میکنند.

سلیم تهرانی