شمارهٔ ۵۵۳
می کشان در انجمن چون حرف لعل او زنند
شیشه و پیمانه از مستی به هم پهلو زنند!
پادشاه خوبرویان است، چندان دور نیست
سرو [و] شمشاد چمن گر پیش او زانو زنند
نوک مژگانی درون چشمشان نشکسته است
گلرخان از بی غمی زان تیر بر آهو زنند
جور خود را بر ضعیفان آزماید روزگار
تیغ را دایم برای امتحان بر مو زنند
چشم بر اصلاح غمخواران سلیم از ابلهی ست
زخم نتوان زد به خود، گر بخیه را نیکو زنند
اطلاعات
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: چکامه
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
می کشان در انجمن چون حرف لعل او زنند
شیشه و پیمانه از مستی به هم پهلو زنند!
هوش مصنوعی: در محفل به خاطر زیبایی و جذابیتش مانند لعل، او را به صحبت میکشند و در اثر مستی، شیشهها و پیمانهها به هم برخورد میکنند.
پادشاه خوبرویان است، چندان دور نیست
سرو [و] شمشاد چمن گر پیش او زانو زنند
هوش مصنوعی: پادشاه زیبا رویان، به طور خیلی دوری قرار ندارد. اگر درختان سرو و شمشاد در چمن در برابر او زانو بزنند، نشان از بزرگی و مقام اوست.
نوک مژگانی درون چشمشان نشکسته است
گلرخان از بی غمی زان تیر بر آهو زنند
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف زیبایی و معصومیت چهرهی گلرخان اشاره دارد. او به گونهای است که دلیلی برای نگرانی و ناراحتی ندارد، و در نگاهش، نشانهای از شکست و درد وجود ندارد. در واقع، زیبایی و سادگی او به گونهای است که حتی تیرهایی که به سمت آهو نشانه رفتهاند، نمیتوانند او را تحت تأثیر قرار دهند.
جور خود را بر ضعیفان آزماید روزگار
تیغ را دایم برای امتحان بر مو زنند
هوش مصنوعی: روزگار همواره سختیها و ظلمهای خود را بر افراد ضعیف آزمایش میکند، مانند اینکه تیغ را دائماً بر روی موی سر میکشند تا تیزی آن را بسنجند.
چشم بر اصلاح غمخواران سلیم از ابلهی ست
زخم نتوان زد به خود، گر بخیه را نیکو زنند
هوش مصنوعی: نگاه کردن به تلاش افرادی که دلسوز و خیرخواه هستند، اشتباهی از نادانی است. اگر زخمها را به خوبی درمان کنند، نمیتوان به خود آسیب زد.

سلیم تهرانی