گنجور

شمارهٔ ۱۳ - کار و کارگر در سال ۱۳۰۷ شمسی سروده شد

کار کن و کار کن و کار کن
بار خود ای جامعه خود بار کن
رفته توئی از تو که یادش بخیر
نفی شدستی تو در اثبات غیر
هیکلت ای جامعهٔ ذولجاج
آمده سر تا به قدم احتیاج
خانهٔ تو خانهٔ بی‌مایگان
خود تو گدای در همسایگان
از نمک و ادویه را کبریت و آب
بر در همسایه کنی دق باب
لنگ نئی از چه برندت بدوش
نه به زمین پای و به رفتار گوش
خواریت از علت بی‌کاریست
حاصل بی‌کاریت این خواریست
از اثر صنعت و علم و هنر
تا نشود کشور ما معتبر
قلب وطن شاد نخواهد شدن
مملکت آباد نخواهد شدن
مایهٔ کار است زر و فکر و دست
وین سه بتحقیق در این ملک هست
هست ولی هریکی از آن یک جداست
دست که باشد یکی آن بی‌صداست
گر که کنند این سهم بهم اتفاق
خوش بدر آید مه ملک از محاق
یأس مبر هست صغیرا‌ امید
حق کند این روز سیه‌را سپید

اطلاعات

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

کار کن و کار کن و کار کن
بار خود ای جامعه خود بار کن
هوش مصنوعی: تلاش کن و سخت کوشی کن، زیرا این زحمات توست که به پیشرفت و موفقیت جامعه کمک می‌کند.
رفته توئی از تو که یادش بخیر
نفی شدستی تو در اثبات غیر
هوش مصنوعی: تو از خودت رفته‌ای و یادش به خیر، آن حیثیتی که داشتی دیگر از بین رفته و وجود خارجی دیگری را اثبات کرده‌ای.
هیکلت ای جامعهٔ ذولجاج
آمده سر تا به قدم احتیاج
هوش مصنوعی: ای بدن تو، ای پوشش از جامهٔ ذوالجج، از سر تا پای تو به نیاز و ضرورت می‌نمایی.
خانهٔ تو خانهٔ بی‌مایگان
خود تو گدای در همسایگان
هوش مصنوعی: این بیت به این معنا است که خانه و زندگی تو تحت تأثیر وضعیت دیگران قرار دارد و باید به خاطر داشته باشی که ممکن است در کنار دیگران، بدون امکانات و ثروت زندگی کنی. به نوعی، این زندگی توست که به همسایگان و اطرافیان وابسته است، و تو ممکن است در آن وضعیت زندگی کنی که با کمبودهایی مواجه هستی.
از نمک و ادویه را کبریت و آب
بر در همسایه کنی دق باب
هوش مصنوعی: اگر با نمک و ادویه به همسایه‌ات کمک کنی، ممکن است باعث ناراحتی و بدبختی خودت شوی.
لنگ نئی از چه برندت بدوش
نه به زمین پای و به رفتار گوش
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تو به چه چیزی توجه می‌کنی و چرا آن را به دوش می‌کشی. نه به زمین نگاه کن و نه به رفتار دیگران، بلکه باید به درون خودت و به احساسات و تفکرات خودت توجه کنی.
خواریت از علت بی‌کاریست
حاصل بی‌کاریت این خواریست
هوش مصنوعی: بی‌کار بودن باعث تحقیر و خفت توست و این تحقیر نتیجه‌ی بی‌کاری توست.
از اثر صنعت و علم و هنر
تا نشود کشور ما معتبر
هوش مصنوعی: برای اینکه کشور ما شناخته شده و معتبر باشد، باید از طریق تلاش در زمینه‌های صنعت، علم و هنر پیشرفت کنیم.
قلب وطن شاد نخواهد شدن
مملکت آباد نخواهد شدن
هوش مصنوعی: اگر قلب مردم وطن شاد نباشد، کشور هرگز آباد نخواهد شد.
مایهٔ کار است زر و فکر و دست
وین سه بتحقیق در این ملک هست
هوش مصنوعی: زر، فکر و دست سه عامل اصلی هستند که در انجام کارها تأثیر دارند و این سه مورد در حقیقت در این سرزمین وجود دارند.
هست ولی هریکی از آن یک جداست
دست که باشد یکی آن بی‌صداست
هوش مصنوعی: هر چیزی وجود دارد، اما هر یک از آن‌ها به‌طور جداگانه عمل می‌کند. انگشتانی که در کنار هم هستند، ولی یکی از آن‌ها بی‌صدا و بی‌حرکت است.
گر که کنند این سهم بهم اتفاق
خوش بدر آید مه ملک از محاق
هوش مصنوعی: اگر بخواهند این قسمت را به هم وصل کنند، خوشبختی به وجود می‌آید و ماه پادشاهی از تاریکی خارج می‌شود.
یأس مبر هست صغیرا‌ امید
حق کند این روز سیه‌را سپید
هوش مصنوعی: ناامیدی را دور کن، زیرا امید به خدا می‌تواند این روزهای تیره را روشن کند.