حکایت شمارهٔ ۱۹
بزرگی را پرسیدم در معنی این حدیث که اَعدی عدوِّک نَفسُک الَّتی بینَ جَنبَیکَ.
گفت: به حکم آن که هر آن دشمنی را که با وی احسان کنی دوست گردد مگر نفس را که چندان که مدارا بیش کنی مخالفت زیادت کند.
فرشتهخوی شود آدمی به کم خوردن
وگر خورد چو بهایم بیوفتد چو جماد
مراد هر که برآری مطیع امر تو گشت
خلاف نفس که فرمان دهد چو یافت مراد
حکایت شمارهٔ ۱۸: توانگرزادهای را دیدم بر سر گور پدر نشسته و با درویشبچهای مناظره در پیوسته که: صندوق تربت ما سنگین است و کتابه رنگین و فرش رخام انداخته و خشت پیروزه در او به کار برده. به گور پدرت چه ماند؟ خشتی دو فراهم آورده و مشتی دو خاک بر آن پاشیده.جدال سعدی با مدعی در بیان توانگری و درویشی: یکی در صورتِ دَرویشان نه بر صِفَتِ ایشان در مَحْفِلی دیدم نشسته و شُنْعَتی در پیوسته و دَفْتَرِ شِکایتی باز کَرده و ذَمِّ توانگران آغاز کَرده. سخن، بدینجا رسانیده که درویش را دستِ قدرت بَسْتهاست و توانگر را پایِ اِرادَت شِکَسْتِه.
اطلاعات
وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: ویکینبشته
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
بزرگی را پرسیدم در معنی این حدیث که اَعدی عدوِّک نَفسُک الَّتی بینَ جَنبَیکَ.
هوش مصنوعی: از شخصی بزرگ پرسیدم که این حدیث چه معنایی دارد: "خطرناکترین دشمن تو، نفس توست که در کنارت قرار دارد."
گفت: به حکم آن که هر آن دشمنی را که با وی احسان کنی دوست گردد مگر نفس را که چندان که مدارا بیش کنی مخالفت زیادت کند.
هوش مصنوعی: گفت: به این دلیل که هر دشمنی که به او نیکی کنی، تبدیل به دوست میشود، به جز نفس انسان که هرچه بیشتر با آن مدارا کنی، بیشتر مخالفت میکند.
فرشتهخوی شود آدمی به کم خوردن
وگر خورد چو بهایم بیوفتد چو جماد
هوش مصنوعی: انسان میتواند با کم خوردن به صفات نیکو و فرشتهوار نزدیک شود، اما اگر بیش از اندازه بخورد و به نفس خود تسلیم شود، مانند حیوانات خواهد شد و از حالت انسانی خارج میگردد.
مراد هر که برآری مطیع امر تو گشت
خلاف نفس که فرمان دهد چو یافت مراد
آرزوی هر کس را برآورده کنی، فرمانبردار تو می شود، اما اگر نفس را به تمنایش برسانی، فرمان می راند.
خوانش ها
حکایت شمارهٔ ۱۹ به خوانش حمیدرضا محمدی
حکایت شمارهٔ ۱۹ به خوانش ابوالفضل حسن زاده
حکایت شمارهٔ ۱۹ به خوانش فاطمه زندی
حاشیه ها
1389/06/18 14:09
مهرزاد شایان
اَعدی عدوِّک نَفسُک الَّتی بینَ جَنبیکَ
(حدیث نبوی)
دشمن ترین دشمنان تو نفس توست که میان دو پهلوی تو قرار دارد ( یعنی همان خود تو ست)

سعدی