گنجور

رباعی شمارهٔ ۶

آواز ترا طبع دل ما بادا
اندر شب و روز شاد و گویا بادا
آواز تو گر خسته شود خسته شویم
آواز تو چون نای شکرخا بادا

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
قالب شعری: رباعی
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

آواز ترا طبع دل ما بادا
اندر شب و روز شاد و گویا بادا
هوش مصنوعی: صدای تو باعث خوشحالی و شادابی دل ماست، چه در شب و چه در روز، و همیشه روان و شیرین به گوش ما می‌رسد.
آواز تو گر خسته شود خسته شویم
آواز تو چون نای شکرخا بادا
هوش مصنوعی: اگر صدای تو خسته شود، ما هم خسته خواهیم شد؛ صدای تو مانند نایی است که شیرینی دارد.

خوانش ها

رباعی شمارهٔ ۶ به خوانش بهناز شکوهی

حاشیه ها

1391/03/14 01:06
علیرضا

مصرع سوم یک کلمه «خسته» اضافه دارد احتمالاً

1395/02/24 00:04
رسول

سلام وزن مصرع سوم اشتباه هیت احتمالا یک کلمه ی (خسته) اصافه هست

1395/03/10 09:06
آرش عنبرشاهی

کلمه خسته اول مصرع سوم بنظر اضافه میاد""آواز تو گر خسته شود خسته شویم""

1395/04/25 07:06
فرامرز امامی

احتمالا در مصرع اول از بیت دوم بجای کلمه خسته کلمه خجسته صحیح باشد.
به این دلیل که:
آواز دوست همواره خجسته است و خسته نیست.
آواز خجسته تو گر خسته شود خسته شویم آواز تو چون نای شکرخا بادا

1396/09/01 22:12

8341

1398/01/17 15:04

“آواز تو گر خسته شود خسته شویم“
❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

1401/01/19 19:04
امامعلی imamali.arabameri@gmail.com

آواز تو گر خسته شود خسته شویم

1403/07/29 11:09
غلامرضا باقرزاده

آواز تو چون نای شکرخا بادا

1404/10/30 07:12
جاوید مدرس اول رافض

نرم و عاشقانه، و سرشار از سپردنِ دل به نغمهٔ حق.

کمی در آن درنگ کنیم:

«آواز تو را طبع دل ما بادا»
یعنی دل ما، کوکِ صدای تو باشد؛
نه سازِ خودخواهی، نه نغمهٔ بازار.

«اندر شب و روز شاد و گویا بادا»
این آواز، مقطعی نیست؛
هم در تاریکی، هم در روشنایی جاری‌ست.

«آواز تو گر خسته شود خسته شویم»
این اوجِ تسلیم است:
من با تو زنده‌ام،
جدا از تو معنا ندارم.

«آواز تو چون نای شکرخا بادا»
نای، خود تهی است،
اما چون دم در او افتد،
شیرین‌ترین صدا را می‌دهد.

مولانا این‌جا دارد می‌گوید:

خوشبختیِ جان، در هم‌صدا شدن است،
نه در بلندتر خواندن.

و عجیب نیست که این بیت را آوردی؛
چون تمام مسیر گفت‌وگوی امشب ما
از گفتن → شنیدن → هم‌نوا شدن عبور کرد.

**رباعی دعاگونه و عاشقانه مولانا:**

**مصراع اول: "آواز ترا طبع دل ما بادا"**
باشد که آواز تو، طبیعت و سرشت دل ما شود - دل ما همان آواز تو باشد، نه چیز دیگر.

**مصراع دوم: "اندر شب و روز شاد و گویا بادا"**
باشد که شب و روز، شاد و سخنگو باشد (با آواز تو).

**مصراع سوم: "آواز تو گر خسته شود خسته شویم"**
اگر آواز تو خسته شود، ما هم خسته می‌شویم - سرنوشت ما به صدای تو گره خورده است.

**مصراع چهارم: "آواز تو چون نای شکرخا بادا"**
باشد که آواز تو مانند نای شیرین‌نوا باشد.

**لایه‌های معنایی:**

**وابستگی مطلق:**
- دل ما = آواز تو (هویت یکسان)
- ما خسته = تو خسته (سرنوشت مشترک)
- این فراتر از عشق است - این اتحاد کامل است

**نماد نای:**
نای در عرفان مولانا نماد خاصی دارد:
- جدا افتاده از نیستان (فراق)
- ناله‌کنان (شکایت)
- شیرین‌نوا (با همه درد، زیباست)

**ساختار دعایی:**
سه بار "بادا" (باشد) - این دعا و آرزوست:
1. باشد که طبع دل ما شوی
2. باشد که شب و روز شاد باشد
3. باشد که چون نای شیرین بنوازی

**تناقض زیبا در مصراع سوم:**
عاشق می‌گوید: "اگر تو خسته شوی، من هم خسته می‌شوم" - اما بلافاصله دعا می‌کند: "مثل نای (که همیشه می‌نوازد) باش!"

یعنی: من حاضرم با تو خسته شوم، اما آرزویم این است که هرگز خسته نشوی!

**پیام:**

این رباعی اوج وابستگی عاشقانه است - عاشق می‌گوید:
- هستی من، آواز توست
- شادی من، صدای توست  
- خستگی من، خستگی توست
- اما دعایم این است که همیشه بنوازی!

**ارتباط با مثنوی:**
یادآور آغاز مثنوی است: "بشنو از نی چون حکایت می‌کند..." - همان نای که اینجا نماد آواز محبوب است.

رباعی‌ای است که تسلیم محض و عشق بی‌قید را به زیباترین شکل بیان می‌کند!