رباعی شمارهٔ ۱۱
اطلاعات
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
خوانش ها
رباعی شمارهٔ ۱۱ به خوانش بهناز شکوهی
حاشیه ها
بنظرم شاعر وضعیت بشر رو توصیف میکنه که در این جهان جدا افتاده و بدون درک از وضع و حال و مکان، فقط با توکل به ذات خداوند در حال طی کردن مسیر است
یوم دانشجو
جمع این رباعی از 7796
افسوس که دارد عمر ما به پایان میرسد و ما در این دنیا گرفتار تعلقات شدهایم و هر لحظه احتمال گمراهی وجود دارد. ما در کشتی هستیم، شب است، هوا هم ابری هست (کنایه از مشکلات زیاد)، انشاءالله به فضل خداوند به ساحل نجات خواهیم رسید
معنی موجز هر مصراع:
افسوس که بیگاه شد و ما تنها
حسِّ دیرشدگی، غربت و بیداریِ ناگهانیِ انسان.
در دریائی کرانهاش ناپیدا
قرار گرفتن در هستیِ بیانتها و نامحدود.
کشتی و شب و غمام و ما میرانیم
زندگی در دلِ ابهام و تاریکی، همراه با مسئولیتِ هدایت خویش.
در بحر خدا به فضل و توفیق خدا
حرکت و نجات، نه به اتکای خود، بلکه با عنایت و یاری الهی.
جمعبندی کوتاه:
رباعی تصویری از انسانِ تنها در دریای بیکرانِ وجود است که در تاریکی و تردید حرکت میکند، اما امید و امکانِ رهایی را در فضل و توفیق الهی مییابد
مصرعبهمصرع معنا و صنایع ادبی را روشن میکنم:
---
۱. «افسوس که بیگاه شد و ما تنها»
معنی: افسوس که دیر شد و ما تنها ماندیم؛ زمان از دست رفت و یاران از کنار ما رفتند.
صنایع ادبی:
- کنایه: «بیگاه شدن» کنایه از دیر شدن، فرصت از دست رفتن.
- تضاد ضمنی: افسوس ↔ امید.
- فضاسازی عاطفی: تنهایی در پایان روز.
---
۲. «در دریائی کرانهاش ناپیدا»
معنی: در دریایی افتادهایم که ساحلش پیدا نیست؛ یعنی در جهانی بیکران و پرابهام.
صنایع ادبی:
- استعاره: دریا استعاره از جهان، سرنوشت یا مسیر معنوی.
- اغراق: ناپیدا بودن کرانه.
- تشبیه ضمنی: زندگی به دریای بیساحل.
---
۳. «کشتی و شب و غمام و ما میرانیم»
معنی: در میان کشتی و شب و ابرهای تیره، ما در حرکتیم؛ یعنی در تاریکی و دشواریها پیش میرویم.
صنایع ادبی:
- مراعات نظیر: کشتی، شب، غمام (ابر)، دریا.
- استعاره: شب و غمام بهعنوان نماد سختی و ابهام.
- تشبیه ضمنی: انسان به ناخدایی که در تاریکی هدایت میکند.
---
۴. «در بحر خدا به فضل و توفیق خدا»
معنی: اما در دریای خدا، با فضل و توفیق او پیش میرویم؛ یعنی هدایت و حرکت ما به لطف الهی است، نه به توان خودمان.
صنایع ادبی:
- تکرار هنری: خدا ↔ خدا برای تأکید بر اتکای کامل.
- استعاره: «بحر خدا» یعنی گسترهی رحمت و تقدیر الهی.
- کنایه: فضل و توفیق خدا یعنی هدایت، حفاظت و همراهی.
---
این چهار بیت تصویری بسیار زیبا از انسانِ تنها در دریای بیکران هستی میسازد:
تاریکی، ابر، بیساحلی و تنهایی همه حضور دارند، اما حرکت و نجات تنها با فضل و توفیق الهی ممکن است.
.

مولانا