گنجور

غزل شمارهٔ ۲۹۱۰

باز گردد عاقبت این در؟ بلی
رو نماید یار سیمین‌بر؟ بلی
ساقی ما یاد این مستان کند
بار دیگر با می و ساغر؟ بلی
نوبهار حُسن آید سوی باغ
بشکفد آن شاخه‌های تر؟ بلی
طاق‌های سبز چون بندد چمن
جفت گردد ورد و نیلوفر؟ بلی
دامن پُر خاک و خاشاکِ زمین
پُر شود از مشک و از عنبر؟ بلی
آن بر سیمین و این روی چو زر
اندرآمیزند سیم و زر؟ بلی
این سر مخمورِ اندیشه‌پرست
مست گردد زان میِ احمر؟ بلی
این دو چشم اشکبارِ نوحه‌گر
روشنی یابد از آن منظر؟ بلی
گوش‌ها که حلقه در گوشِ وی است
حلقه‌ها یابند از آن زرگر؟ بلی
شاهدِ جان چون شهادت عرضه کرد
یابد ایمان این دلِ کافر؟ بلی
چون بُراق عشق از گردون رسید
وارهد عیسیِ جان زین خر؟ بلی
جملهٔ خلق جهان در یک کَس است
او بوَد از صد جهان بهتر؟ بلی
من خمش کردم و لیکن در دلم
تا ابد روید نی و شکّر؟ بلی

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

باز گردد عاقبت این در؟ بلی
رو نماید یار سیمین‌بر؟ بلی
هوش مصنوعی: در نهایت، دوباره این در به روی من باز خواهد شد و یار زیبا و نقره‌گونم را ملاقات خواهم کرد.
ساقی ما یاد این مستان کند
بار دیگر با می و ساغر؟ بلی
هوش مصنوعی: ای ساقی، خواهش دارم که دوباره یاد این خماران را با شراب و جام زنده کنی.
نوبهار حُسن آید سوی باغ
بشکفد آن شاخه‌های تر؟ بلی
هوش مصنوعی: بهار زیبا فرا می‌رسد و درختان جوان در باغ شکوفه می‌زنند.
طاق‌های سبز چون بندد چمن
جفت گردد ورد و نیلوفر؟ بلی
هوش مصنوعی: زمانی که چمنزار به طرز خوبی سبز می‌شود، گل‌ها و نیلوفرها نیز به زیبایی در کنار هم شکوفا می‌شوند.
دامن پُر خاک و خاشاکِ زمین
پُر شود از مشک و از عنبر؟ بلی
هوش مصنوعی: زمین با خاک و خار و خاشاک پر شده، اما پر از عطر مشک و عنبر نیز می‌شود.
آن بر سیمین و این روی چو زر
اندرآمیزند سیم و زر؟ بلی
هوش مصنوعی: در اینجا گفته می‌شود که دو چیز مختلف، یکی با رنگ نقره‌ای و دیگری با رنگ طلایی، به شکلی زیبا و هماهنگ با هم ترکیب می‌شوند.
این سر مخمورِ اندیشه‌پرست
مست گردد زان میِ احمر؟ بلی
هوش مصنوعی: این سر، که پر از افکار و اندیشه‌هاست، به خاطر نوشیدن آن می سرخ و شاداب می‌شود و حالتی مستی پیدا می‌کند.
این دو چشم اشکبارِ نوحه‌گر
روشنی یابد از آن منظر؟ بلی
هوش مصنوعی: این دو چشم که از اشک پر شده‌اند، با دیدن آن صحنه روشنایی پیدا می‌کنند.
گوش‌ها که حلقه در گوشِ وی است
حلقه‌ها یابند از آن زرگر؟ بلی
هوش مصنوعی: گوش‌هایی که به عنوان زینت در گوش او هستند، از هنر زرگری و مهارت او بهره‌مند می‌شوند.
شاهدِ جان چون شهادت عرضه کرد
یابد ایمان این دلِ کافر؟ بلی
هوش مصنوعی: وقتی محبوب جان خود را به نمایش بگذارد، دل بی‌ایمان نیز به حقیقت ایمان می‌آورد.
چون بُراق عشق از گردون رسید
وارهد عیسیِ جان زین خر؟ بلی
هوش مصنوعی: وقتی عشق مانند براق به زمین آمد، روح عیسی از این مرکب به‌دست آمد.
جملهٔ خلق جهان در یک کَس است
او بوَد از صد جهان بهتر؟ بلی
هوش مصنوعی: تمام موجودات جهان در وجود یک شخص خلاصه شده‌اند و او از تمام جهانیان با ارزش‌تر است.
من خمش کردم و لیکن در دلم
تا ابد روید نی و شکّر؟ بلی
هوش مصنوعی: من خاموش ماندم، اما در دل من همیشه تلخی و شیرینی وجود دارد.

خوانش ها

غزل شمارهٔ ۲۹۱۰ به خوانش هانیه سلیمی
غزل شمارهٔ ۲۹۱۰ به خوانش علیرضا بخشی زاده روشنفکر
غزل شمارهٔ ۲۹۱۰ به خوانش علی اسلامی مذهب
غزل شمارهٔ ۲۹۱۰ به خوانش حسین رستگار
غزل شمارهٔ ۲۹۱۰ به خوانش فاطمه زندی
غزل شمارهٔ ۲۹۱۰ به خوانش سیاوش علی شاه پور
غزل شمارهٔ ۲۹۱۰ به خوانش محمدرضا محمدی

حاشیه ها

1392/12/22 13:02
ناشناس

این سر مخمور ز اندیشه پر ست

1392/12/22 13:02
ناشناس

سر از اندیشه های دنیوی و عاقلانه پر است . سر اندیشه پرست نیست .

1393/07/23 21:09
ناشناس

بیت آخر نیازی به تصحیح دارد، به این شکل:
من خَمُش گردم ولیکن در دلم ...

1394/03/19 23:06
نازبانو

درود بی پایان بر استاد حسین الهی قمشه ای که اوّلین بار با این غزل مرا با مولانا آشنایی دادند

1394/11/11 21:02
جواهری

با سلام.این غزل زیبا از جهت معنا هماهنگی خاصی با اولین مثنوی مولوی دارد.

1394/12/27 01:02
رضا یاهو

سلام
به نظرم مصرع پایانی " نی شکر " درست تر است چون اگر واو بین آن دو قرار دهیم یعنی شکر می روید که همه می دانیم شکر روئیدنی نیست اما اگر بخوانیم نی شکر مراد همان گیاه نیشکر است که با مفهوم بیت سازگار می باشد .
پاینده یاران

1396/10/07 21:01
آریا والا

تا ابد روید نی و شکر بلی

1396/12/10 19:03
امین ایزدی کوشککی

آقای قمشه ای این ابیات را در سخنرانی خود پیرامون سورهءیوسف، علی نبینا و آله و علیه السلام، به صورت سوالی میخوانند، و بلی را به عنوان جواب آن سوال. که بسیار دلپذیرتر میشود.

1398/07/20 12:10
مجتبی اسدی

این اینجوری نیست؟
'این سر مهمور اندیشه پرست'

1404/08/14 04:11
باب 🪰

☀️ The Door Will Open ☀️
باز گردد عاقبت این در، بلی
رو نماید یار سیمین‌بر، بلی
This door will open in the end, yes it will
the Beautiful Friend will show her face, yes she will


🍷 The Sāqi Will Return 🍷
ساقی ما یادِ این مستان کند
بار دیگر با می و ساغر، بلی
Our Sāqi will remember all these drunks
she’ll come again with wine and cup, yes she will


🌸 Spring Will Come 🌸
نوبهار حُسن آید سوی باغ
بشکفد آن شاخه‌های تر، بلی
The spring of beauty will return to the garden
the soft green branches will bloom again, yes they will


🌿 Rose & Lily Together 🌿
طاق‌های سبز چون بندد چمن
جفت گردد ورد و نیلوفر، بلی
The meadow will raise its bright green arches
Rose and Lily will be joined as one pair, yes they will


✨ Dust Becomes Perfume ✨
دامن پُر خاک و خاشاک زمین
پر شود از مشک و از عنبر، بلی
The earth’s dusty, trash-filled skirts will change
they’ll fill with musk and amber like perfume, yes they will


💛 Silver and Gold Unite 💛
آن بر سیمین و این روی چو زر
اندرآمیزند سیم و زر، بلی
That silver arm and this face bright as gold
will blend like silver fused with gold, yes they will


🧠 Mind Gets Drunk 🧠
این سرِ مخمورِ اندیشه‌پرست
مست گردد ز آن می احمر، بلی
This sober head that worships only the thoughts
will drunken from that red wine and drown in it, yes it will


💧 Tears Become Light 💧
این دو چشم اشک‌بار نوحه‌گر
روشنی یابد از آن منظر، بلی
These crying, wailing eyes that never rest
will find their light in one clear view, yes they will


💎 The Goldsmith Returns 💎
گوش‌ها که حلقه در گوشِ وی است
حلقه‌ها یابند از آن زرگر، بلی
These ears already ringed for the Beloved’s call
will gain new hoops from the Goldsmith’s hand, yes they will


🕊 Faith Awakens 🕊
شاهدِ جان چون شهادت عرضه کرد
یابد ایمان این دلِ کافر، بلی
Once the soul’s witness, sacrifices its life
this faithless heart will find true faith, yes it will


🔥 The Winged Escape 🔥
چون براقِ عشق از گردون رسید
وارهد عیسیِ جان زین خر، بلی
When Love’s winged lights descends from the sky
the Jesus of your soul will leave this donkey, yes he will


🌎 One Soul is All 🌎
جمله خلق جهان در یک کس است
او بود از صد جهان بهتر، بلی
All of creation gathers in one soul
that single one will outshine a hundred worlds, yes it will


🎶 Sugar and Reed Forever 🎶
من خمش کردم، ولیکن در دلم
تا ابد روید نی و شکر، بلی
I’ve gone quiet, but deep inside my heart
reed and sugar will keep blooming forever, yes they will