گنجور

بخش ۵ - بیان آنک خطای محبان بهترست از صواب بیگانگان بر محبوب

آن بلال صدق در بانگ نماز
حی را هی همی‌خواند از نیاز
تا بگفتند ای پیمبر نیست راست
این خطا اکنون که آغاز بناست
ای نبی و ای رسول کردگار
یک مؤذن کو بود افصح بیار
عیب باشد اول دین و صلاح
لحن خواندن لفظ حی عل فلاح
خشم پیغمبر بجوشید و بگفت
یک دو رمزی از عنایات نهفت
کای خسان نزد خدا هی بلال
بهتر از صد حی و خی و قیل و قال
وا مشورانید تا من رازتان
وا نگویم آخر و آغازتان
گر نداری تو دم خوش در دعا
رو دعا می‌خواه ز اخوان صفا

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

آن بلال صدق در بانگ نماز
حی را هی همی‌خواند از نیاز
هوش مصنوعی: بلال صدق در صدای اذان، با تمام وجود و از روی نیاز، به فراخواندن خدای حی می‌پردازد.
تا بگفتند ای پیمبر نیست راست
این خطا اکنون که آغاز بناست
هوش مصنوعی: ای پیامبر، این اشتباهی که به آن اشاره می‌کنند، حقیقت ندارد. اکنون که کار تازه‌ای آغاز شده است، این سخنان بی‌پایه است.
ای نبی و ای رسول کردگار
یک مؤذن کو بود افصح بیار
هوش مصنوعی: ای پیامبر و فرستاده خدا، یک مؤذنی که از دیگران فصیح‌تر و گویا‌تر است، بیاورید.
عیب باشد اول دین و صلاح
لحن خواندن لفظ حی عل فلاح
هوش مصنوعی: نقص و کمبود در دیانت زمانی است که تلاوت قرآن و ذکر عباراتی مانند "حی علی الفلاح" به درستی و با لحن مناسب انجام نشود.
خشم پیغمبر بجوشید و بگفت
یک دو رمزی از عنایات نهفت
هوش مصنوعی: پیامبر از شدت خشم به این فکر افتاد که رازهایی را که در بخشش‌ها نهفته است، بیان کند.
کای خسان نزد خدا هی بلال
بهتر از صد حی و خی و قیل و قال
هوش مصنوعی: ای کسانی که در پیشگاه خداوند کم ارزش هستید، بدانید که بلال، مومن و مؤذّن پیامبر، از شما به مراتب بهتر است. او با ایمان و عمل خود بر شما ارجحیت دارد، حتی اگر شما فقط گفتار و بحث‌های بی‌پایه داشته باشید.
وا مشورانید تا من رازتان
وا نگویم آخر و آغازتان
هوش مصنوعی: من به شما مشورت می‌دهم که تا من راز شما را فاش نکنم، هیچ چیزی از شروع و پایان کارتان را بیان نکنید.
گر نداری تو دم خوش در دعا
رو دعا می‌خواه ز اخوان صفا
هوش مصنوعی: اگر در دعا کردن حال خوشی نداری، از دوستان خوب و صمیمی‌ات طلب دعا کن.

حاشیه ها

1388/08/25 05:10
طربستان

بیت 3:
نادرست (کنونی): تا بگفتند ای پیمبر راست نیست
درست: تا بگفتند ای پیمبر نیست راست
بیت 5:
نادرست (کنونی): خشم پیغامبر بجوشید و بگفت
درست: خشم پیغمبر بجوشید و بگفت
* منبع: مثنوی معنوی- نسخه ی رینولذ نیکلسن
---
پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

1392/08/21 22:11
تاوتک

دعا را مغز عبادت دانسته اند و سلاح مومن

1392/09/26 23:11
امین کیخا

عیب به فارسی انگ می شود ولی در کارنامه اردشیر بابکان اناگی به معنی نقص آمده است

1398/05/03 11:08
عزیز

نادرست: تا بگفتند ای پیمبر راست نیست
درست: تا بگفتند ای پیمبر نه رواست

1398/07/29 13:09

ادامه دریافتهای دفتر سوم مثنوی 5 اعتراض اصحاب به اذان بلال
مثنوی جوشش درون مولاناست:
گویا مولانا در درونش چرخشی است و حکمت ها به دنبال آن در دریای مثنوی می ریزد .
این شیوه در همه حکایات مثنوی آشکار است که هر حکایتی از حکایت دیگر می جوشد.
رقص و سماع حکایات قابل مشاهده است، همچنین رقص و چرخش تمثیلات برای یک موضوع بی نظیر است.
در آخرین بیت قبل از این حکایت مولانا گفت کژی و خطای ظاهری لفظ مانع دریافت لطف الهی نیست .حکایت بلال برای تایید آن آمده است.
بلال لکنت زبان داشت و حی علی الفلاح را درست ادا نمی کرد یا "اشهد "را "اسهد" می گفت.ظاهر بینان اعتراض کردند که اذان گو قحط بود. برای گسترش اسلام اذان گویی باید باشد که حداقل غلط در اذانش نباشد و ...
پیامبر فرمود :غلط خواندن بلال از صد نوع فصاحت بهتر است؛زیرا از روی دلی پاک و متصل به خداوند صادر می شود.
ای نبی و ای رسول کردگار
یک موذن کو بود افصح بیار174
خشم پیغمبر بجوشبد و بگفت
یک دو رمزی از عنایات نهفت
پیامبر از این اعتراض جاهلانه خشمگین شد و رموزی از عنایات پنهان خداوند به بلال را بازگو کرد.
کای خسان، نزد خدا "هی" بلال
بهتر از صد "حی " و خی و قیل و قال
ای بیچارگان دور از دریافتهای درونی که فقط ظاهر را می بینید و آن را چون بتی می پرستید،این غلط خواندن بلال بهتر صد نوع فصاحت و زیبایی تلاوت شماست.
کانال و وبلاگ آرامش و پرواز روح
arameshsahafian@