گنجور

بخش ۸

تعبیر خواب‌ها آنست که آن دو ماهی سرخ که ایشان را بر دُم راست ایستاده دیده است رسولی باشد از شاه همایون که به نزدیک ملک آید، و دو پیل آرد بر آن چهارصد رطل یاقوت، و در پیش پادشاه بایستانند؛ و آن که از پس ملک بخاستند و پیش او فرود آمدند دو اسپ باشد که از جهت شاه بلنجر هدیه آرند؛ و آن ماری که بر پای ملک می‌دوید شاه همجین شمشیری فرستد.

ازان آبی که بر آتش سوار است؛

و آن خون که ملک خود را بدان بیالود یک دست جامه باشد که آنرا ارجوان خوانند مکلل به جواهر از ولایت کاسرون بر سبیل هدیه و خدمت به جامه‌خانه فرستند؛ و آن اشتر سپید که ملک بران نشسته بود پیل سپید (باشد که رسول) شاه کدیون برساند؛ و آنچه بر سر مبارک پادشاه، چون آتش، چیزی می‌درفشید تاجی باشد که شاه جاد پیش خدمت فرستد؛ و مرغی که نوک بر سر ملک می‌زد دران توهم مکروهی است، هرچند آن را خدمت فرستند، و مرغی که نوک بر سر ملک زد دران توهم مکروهی است؛ هرچند آن را اثری و آن را ضرری بیشتر نتواند بود، الا آنکه از عزیزی اعراض نموده آید.

اینست که تاویل خوابهای ملک، و آنچه به هفت کرت دیده آمد آن باشد که رسولان به هفت کرت با هدایا به درگاه رسند، و ملک را به حضور ایشان و حصول این نعمتها و ثبات دولت و دوام عمر شادکامی و خرمی بود. و مباد که زینت عدل و رافت او از این روزگار بربایند و حلیت ملک و دولت او از این زمانه بگشایند.

همیشه باد سر و دیده بداندیشان
یکی بریده به تیغ و یکی خلیده به تیر

و در مستقبل باید که پادشاه نااهلان را محرم اسرار ندارد و تا خردمندی آزموده نباشد در مهمی با او مشورت نفرماید، و از مجالست بی باک و بدگوهر بر اطلاق پرهیز کردن فرض شناسد.

آب را بین که چون همی‌نالد
یک دم از هم نشین ناهموار

اطلاعات

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

تعبیر خواب‌ها آنست که آن دو ماهی سرخ که ایشان را بر دُم راست ایستاده دیده است رسولی باشد از شاه همایون که به نزدیک ملک آید، و دو پیل آرد بر آن چهارصد رطل یاقوت، و در پیش پادشاه بایستانند؛ و آن که از پس ملک بخاستند و پیش او فرود آمدند دو اسپ باشد که از جهت شاه بلنجر هدیه آرند؛ و آن ماری که بر پای ملک می‌دوید شاه همجین شمشیری فرستد.
هوش مصنوعی: تعبیر خواب نشان می‌دهد که دو ماهی سرخ که در خواب دیده شده‌اند، تجربه‌ای از آمدن پیامی از سوی شاه است. این پیام مربوط به آوردن دو فیل به همراه چهارصد رطل یاقوت برای پادشاه می‌باشد که در پیش او قرار می‌گیرند. همچنین دو اسبی که از پشت ملک آمده و به او نزدیک می‌شوند، هدیه‌ای از طرف شاه بلنجر هستند. و آن ماری که بر پای پادشاه می‌دود، به نشانه‌ای از فرستادن شمشیری از سوی شاه اشاره دارد.
ازان آبی که بر آتش سوار است؛
هوش مصنوعی: آب که بر روی آتش نشسته است؛
و آن خون که ملک خود را بدان بیالود یک دست جامه باشد که آنرا ارجوان خوانند مکلل به جواهر از ولایت کاسرون بر سبیل هدیه و خدمت به جامه‌خانه فرستند؛ و آن اشتر سپید که ملک بران نشسته بود پیل سپید (باشد که رسول) شاه کدیون برساند؛ و آنچه بر سر مبارک پادشاه، چون آتش، چیزی می‌درفشید تاجی باشد که شاه جاد پیش خدمت فرستد؛ و مرغی که نوک بر سر ملک می‌زد دران توهم مکروهی است، هرچند آن را خدمت فرستند، و مرغی که نوک بر سر ملک زد دران توهم مکروهی است؛ هرچند آن را اثری و آن را ضرری بیشتر نتواند بود، الا آنکه از عزیزی اعراض نموده آید.
هوش مصنوعی: این متن به توصیف اشیاء و نمادهایی می‌پردازد که برای یک پادشاه یا ملک ارسال شده‌اند. خون که در اینجا به نوعی نامناسب به کار رفته، مشابه جامه‌ای با رنگ ارغوانی است که با جواهراتی از سرزمین خاصی به عنوان هدیه به دربار ارائه می‌شود. همچنین، شتری سفید که بر آن نشسته‌اند، به نوعی نماینده‌ای برای رساندن پیام پادشاهی دیگر است. تاجی که بر سر پادشاه درخشش دارد، به عنوان هدیه‌ای از سمت شاه جاد معرفی شده و نشان‌دهنده مقام والای اوست. در این میان، به پرنده‌ای اشاره شده که نوک بر سر پادشاه می‌زند؛ این عمل به نوعی نشانه‌ای نامطلوب به شمار می‌رود، حتی اگر عواقب واقعی نداشته باشد. به طور کلی این متن به جنبه‌های نمادین و غیرمستقیم وابستگی‌ها و رفتارهای سیاسی اشاره دارد.
اینست که تاویل خوابهای ملک، و آنچه به هفت کرت دیده آمد آن باشد که رسولان به هفت کرت با هدایا به درگاه رسند، و ملک را به حضور ایشان و حصول این نعمتها و ثبات دولت و دوام عمر شادکامی و خرمی بود. و مباد که زینت عدل و رافت او از این روزگار بربایند و حلیت ملک و دولت او از این زمانه بگشایند.
هوش مصنوعی: تعبیر خواب‌های پادشاه به این معناست که نمایندگان به همراه هدایای خود به حضور او می‌رسند و این اتفاق باعث خوشحالی پادشاه و حفظ نعمت‌ها و ثبات حکومت و طول عمر او خواهد شد. امیدواریم که زینت عدالت و مهربانی او در این دوران از بین نرود و سلطنتش در این زمان تضعیف نگردد.
همیشه باد سر و دیده بداندیشان
یکی بریده به تیغ و یکی خلیده به تیر
هوش مصنوعی: همیشه کسانی که بدبین هستند، یا آسیب می‌بینند و یا گرفتار مشکلات می‌شوند؛ یکی از آنها به طرز جدی آسیب می‌بیند و دیگری به نوعی دیگر گرفتار می‌شود.
و در مستقبل باید که پادشاه نااهلان را محرم اسرار ندارد و تا خردمندی آزموده نباشد در مهمی با او مشورت نفرماید، و از مجالست بی باک و بدگوهر بر اطلاق پرهیز کردن فرض شناسد.
هوش مصنوعی: در آینده، پادشاه نباید به افراد نالایق اعتماد کند و لازم است که در مسائل مهم، تنها با افراد خردمند و با تجربه مشورت کند. همچنین، او باید از معاشرت با کسانی که بی‌پروا و بد رفتاری دارند، اجتناب کند.
آب را بین که چون همی‌نالد
یک دم از هم نشین ناهموار
هوش مصنوعی: آب را ببین که چگونه به خاطر هم نشینی با چیزهای ناهماهنگ و ناهموار، مدام ناله می‌کند.