شمارهٔ ۵۲۱
دیوانه دلم زلف پریشان که دارد
جانم شکن طره پیچان که دارد
شبهاست که رفته ست ز من خواب و ندانم
کان خواب مرا غمزه فتان که دارد
خالی ست به کنج لب خونخواره او، وای
کان داغ برای دل بریان که دارد
خلقی به سر کوی وی، از شوق بمردند
آن مست شبانه خبر از جان که دارد
هر صبح رود هوش من خسته و یارب
این باد گذر بر سر بستان که دارد
در خانه دل آمد و بیرون نرود هیچ
زین ترک بپرسید که فرمان که دارد
یک شهر پر از فتنه و تو بی خبر، آری
کافر صفتان را غم ایمان که دارد
بیچاره دلم این جگر سوخته کز تست
نزد که برد، پیش نمکدان که دارد
این سر که لگدکوب تو شد، گر تو نخواهی
خسرو چه کند در ره جولان که دارد
اطلاعات
وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
دیوانه دلم زلف پریشان که دارد
جانم شکن طره پیچان که دارد
هوش مصنوعی: دل من عاشق کسی است که زلفهای شلختهای دارد و از داشتن چنین جمالی هم دلم شکسته و هم بیقرار است.
شبهاست که رفته ست ز من خواب و ندانم
کان خواب مرا غمزه فتان که دارد
هوش مصنوعی: شبها خواب از من رفته و نمیدانم آیا آن خواب که دیگر ندارم، به خاطر زیبایی و فریبندگی توست یا نه.
خالی ست به کنج لب خونخواره او، وای
کان داغ برای دل بریان که دارد
هوش مصنوعی: در گوشهی لب آن موجود تاریک، هیچ چیزی نیست، آه که دلی که سوخته است، بر اثر این درد، چقدر احساس ناراحتی میکند.
خلقی به سر کوی وی، از شوق بمردند
آن مست شبانه خبر از جان که دارد
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم در کنار کوچه او از شوق و عشق به شدت تحت تأثیر قرار گرفته و جان خود را از دست دادهاند، بدون اینکه حتی از حال و روزشان باخبر باشند.
هر صبح رود هوش من خسته و یارب
این باد گذر بر سر بستان که دارد
هوش مصنوعی: هر صبح که میشود، هوش و حواسم خسته و نگران میباشد. ای کاش نسیمی که از روی باغ میگذرد، آرامش و طراوتی به همراه داشته باشد.
در خانه دل آمد و بیرون نرود هیچ
زین ترک بپرسید که فرمان که دارد
هوش مصنوعی: در قلب انسان، عشق و احساسی عمیق وجود دارد که نمیتواند از آن خارج شود. از این ترک (درد یا زخم) باید پرسید که چه قانونی بر آن حاکم است.
یک شهر پر از فتنه و تو بی خبر، آری
کافر صفتان را غم ایمان که دارد
هوش مصنوعی: شهر پر از مشکلات و فساد است و تو از آن بیخبر هستی. کسانی که کافر هستند، به ایمان و باورهای خود اهمیتی نمیدهند و غم و نگرانی ندارند.
بیچاره دلم این جگر سوخته کز تست
نزد که برد، پیش نمکدان که دارد
هوش مصنوعی: دل من خیلی داغونه و داغی دلم از اینه که تو از من دوری، اما نگاه کن که چه بیرحمانه با این درد کنار میام و این درد رو تحمل میکنم، مثل کسی که به نمکدان نزدیکه و اون رو بیشتر اذیت میکنه.
این سر که لگدکوب تو شد، گر تو نخواهی
خسرو چه کند در ره جولان که دارد
هوش مصنوعی: این سر که زیر پا رفت و مورد ضرب قرار گرفت، اگر تو نخواهی، پادشاه چه کار میتواند بکند در راهی که در آن آزادی و فعالیت دارد؟

امیرخسرو دهلوی