گنجور

رباعی ۶۳

هر سبزه که بر کنار جویی رُسته‌است،
گویی ز لبِ فرشته‌خویی رسته‌است؛
پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی،
کان سبزه ز خاک لاله‌رویی رسته‌است.

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
قالب شعری: رباعی
منبع اولیه: محمودرضا رجایی

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

هر سبزه که بر کنار جویی رُسته‌است،
گویی ز لبِ فرشته‌خویی رسته‌است؛
هوش مصنوعی: هر سبزه‌ای که در کنار جوی آب رشد کرده، به نظر می‌رسد که از لب‌های یک فرشته بیرون آمده است.
پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی،
کان سبزه ز خاک لاله‌رویی رسته‌است.
هوش مصنوعی: پا بر روی سبزه نگذار، چون این سبزه از خاک گلی زیبا و ارزشمند برخاسته است.

خوانش ها

رباعی ۶۳ به خوانش سهیل قاسمی

حاشیه ها

1392/01/12 08:04
علیرضا

این رباعی زیبا بر یکی از پایه های مقبره خیام نقش بسته است

 

"سبزه"


هر سبزه که بر کنارِ جویی رُسته است
گویی زِ لبِ فرشته خویی رُسته است


پا بر سَرِ سبزه  تا به خواری نَنِهی
کان سبزه زِ خاکِ لاله رویی رُسته است


- رُسته: روییده
- گویی: انگار، مانند اینکه
- فرشته خو: پاک سرشت، پاک نهاد
- تا: مبادا
- پا به خواری نَنِهی: با بی توجهی رویِ آن راه نروی
- کان: که آن
- لاله رو: لاله رخ، کسی که رویی زیبا و شاداب همچون گُلِ لاله دارد


برداشت آزاد :


هر سبزه یِ شادابی که در کنار جویباری می بینی؛ انگار که از لب و دهان مردمِ پاک سرشتی روئیده است! مردمِ پاک نهادی که زمانی نه چندان دور زندگی می کرده و اکنون خاکِ لبِ جویباری شده است. ای تو! مبادا با بی توجهی و بدون اندیشه بر رویِ سبزها راه روی؛ شاید آن سبزه از خاکِ لاله رخی که زمانی زیبا و شاداب بوده، روئیده باشد!


خیز و در کاسه یِ زر  آبِ طربناک انداز
پیشتر  زآنکه شود  کاسه یِ سر خاک انداز


عاقبت منزلِ ما  وادیِ خاموشان است
حالیا  غُلغُله در گنبدِ افلاک انداز


چشمِ آلوده نظر  از رخِ جانان دور است
بر رخِ او  نظر از آینه یِ پاک انداز


دیوان حافظ » غزل 264


- خیز: برخیز، دست به کار شو
- کاسه یِ زر: جام طلائی
- آبِ طربناک: باده، اندیشه هایِ نیک و شادی آور
- انداز: بریز، پُر کن
- کاسه یِ سر: جمجمه
- خاک انداز: به چاله ای جهت جمع آوری آشغال و خاکروبه نیز گفته می شود
- وادیِ خاموشان: سرزمینِ مردگان، گورستان
- غُلغُله: بانگِ شادی، منشا خوبی، کار نیکی که باعث راحتی و شادی دیگران شود
- گنبدِ افلاک: آسمان، روزگار
- چشمِ آلوده نظر: چشمِ ناپاک
- رخِ جانان: نشانه هایِ خداوند، الطاف و موهبت های الهی
- آینه یِ پاک: چشم و دلِ پاک