گنجور

شمارهٔ ۱۲ - فی مرثیة السلطان السعید الشهید ارپه خان و مدح الامیر جلال الدولة و الدین مهدی

ز دست این فلک گوژ پشت سفله پرست
کدام سر که نرفتست عاقبت از دست
اگر نهی ز شرف بر سر کواکب پای
بزیر پای حوادث کند سپهرت پست
سکندر ار چه بمردانگی جهان بگشود
بوقت کوچ بنا کام بار رحلت بست
تهمتن ار غم این هفتخوان خلاص نیافت
سیامک از کف این دیو کینه جوی نجست
غبار دل چه نشیند چو گرد محنت خاست
ز ملک و مال چه خیزد چو شمع عمر نشست
چو ساقی فلکت می ز هفت جام دهد
چو جم کشند بیکدم بخوابگاهت مست
ز سرد مهری گیتی نگر که در هیجا
به تیر چرخ روان امیرزاده بخست

اطلاعات

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ز دست این فلک گوژ پشت سفله پرست
کدام سر که نرفتست عاقبت از دست
هوش مصنوعی: از دست این چرخ ناپایدار و دنیاپرست، کدام انسانی که از بند آن رهایی یافته است؟
اگر نهی ز شرف بر سر کواکب پای
بزیر پای حوادث کند سپهرت پست
هوش مصنوعی: اگر انسان از مقام و منزلت خود دست بردارد و در برابر اتفاقات و حوادث تسلیم شود، به زحمت و سختی دچار می‌شود و مقامش پایین می‌آید.
سکندر ار چه بمردانگی جهان بگشود
بوقت کوچ بنا کام بار رحلت بست
هوش مصنوعی: سکندر، هرچند که با شجاعت و دلیری دنیا را فتح کرد، اما در زمان سفر خود به سوی دیگری، بار و بنه سفرش را آماده کرد.
تهمتن ار غم این هفتخوان خلاص نیافت
سیامک از کف این دیو کینه جوی نجست
هوش مصنوعی: اگر تهمتن در گذر از هفت خوان، از غم‌ها و مشکلات رهایی نیابد، سیامک هرگز از دست این دیو کینه‌جو رها نخواهد شد.
غبار دل چه نشیند چو گرد محنت خاست
ز ملک و مال چه خیزد چو شمع عمر نشست
هوش مصنوعی: دل پر از غبار و نشانه‌های غم و اندوه است. چه فایده‌ای دارد به دنبال ملک و مال رفتن وقتی که عمر مانند شمعی در حال تمام شدن است؟
چو ساقی فلکت می ز هفت جام دهد
چو جم کشند بیکدم بخوابگاهت مست
هوش مصنوعی: وقتی ساقی دنیا نوشیدنی از هفت جام به تو می‌دهد و تو مانند جم در یک لحظه خود را مست به خواب می‌بری.
ز سرد مهری گیتی نگر که در هیجا
به تیر چرخ روان امیرزاده بخست
هوش مصنوعی: به سردی و بی‌مهری جهان توجه کن که در هیچ جا نمی‌توانی چهرهٔ فرماندهی را که به تیر تقدیر گرفتار است، ببینی.