خواجوی کرمانیشمارهٔ ۱۵۵
اگر دو چشم تو مست مدام خواهد بود
خروش و مستی ما بر دوام خواهد بود
ز جام باده ی عشقت خمار ممکن نیست
که شرب اهل مودّت مدام خواهد بود
گمان برند کسانی که خام طبعانند
که کار ما ز می پخته خام خواهد بود
شراب و طلعت حور از بهشت مطلوبست
وگرنه خلد ز بهر عوام خواهد بود
بکنج میکده آن به که معتکف باشد
کسی که ساکن بیت الحرام خواهد بود
حلال زاده نیم گر بروی شاهد ما
شراب و نغمه ی مطرب حرام خواهد بود
بمجلسی که تو باشی ندیم خلوت خاص
دریغ باشد اگر بار عام خواهد بود
مرا که نام بر آمد کنون ببدنامی
گمان مبرکه غم از ننگ و نام خواهد بود
کجا ز دست دهم جام می چو می دانم
که دستگیر من خسته جام خواهد بود
بیا که گر نبُود شمع در شب دیجور
رخ چو ماه تو ما را تمام خواهد بود
چو سرو میل چمن کن که صبحدم در باغ
سماع بلبل شیرین کلام خواهد بود
ورای قطع تعلق ز دوستان قدیم
عذاب روز قیامت کدام خواهد بود
چه غم ز حربه و حرب عرب چو مجنون را
مقیم بر در لیلی مقام خواهد بود
چنین که سر به غلامی نهادهای خواجو
بر آستان تو سلطان غلام خواهد بود
اطلاعات
وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
اگر دو چشم تو مست مدام خواهد بود
خروش و مستی ما بر دوام خواهد بود
هوش مصنوعی: اگر چشمان تو همیشه در حال مستی باشند، پس شادی و شوق ما نیز همواره ادامه خواهد داشت.
ز جام باده ی عشقت خمار ممکن نیست
که شرب اهل مودّت مدام خواهد بود
هوش مصنوعی: از پیاله عشق تو مست شدن ممکن نیست، چرا که نوشیدن شراب محبت همیشه ادامه خواهد داشت.
گمان برند کسانی که خام طبعانند
که کار ما ز می پخته خام خواهد بود
هوش مصنوعی: برخی از افراد نادان تصور میکنند که کار ما از شراب تُند و ناپخته خواهد بود، در حالی که اینطور نیست.
شراب و طلعت حور از بهشت مطلوبست
وگرنه خلد ز بهر عوام خواهد بود
هوش مصنوعی: شراب و زیبایی حوریان از بهشت مورد خواست و آرزوست، وگرنه بهشت فقط برای مردم عادی خواهد بود.
بکنج میکده آن به که معتکف باشد
کسی که ساکن بیت الحرام خواهد بود
هوش مصنوعی: بهتر است در خلوتگاه میخانه کسی باشد که از مکانهای مقدس دوری کند.
حلال زاده نیم گر بروی شاهد ما
شراب و نغمه ی مطرب حرام خواهد بود
هوش مصنوعی: اگر کسی زادهی حلال باشد، وقتی به جانب معشوق برود، شراب و موسیقی حرام خواهد بود.
بمجلسی که تو باشی ندیم خلوت خاص
دریغ باشد اگر بار عام خواهد بود
هوش مصنوعی: اگر تو در مجلسی حضور داشته باشی، دیگر نیازی به جمعهای عمومی نیست و این تنها حضور تو در یک جمع خصوصی، خودش ارزشمند و خاص است.
مرا که نام بر آمد کنون ببدنامی
گمان مبرکه غم از ننگ و نام خواهد بود
هوش مصنوعی: من که اکنون نامم به بدی مشهور شده است، نباید گمانی دربارهام ببری که این ننگ و رسوایی به خاطر غم و اندوه من است.
کجا ز دست دهم جام می چو می دانم
که دستگیر من خسته جام خواهد بود
هوش مصنوعی: من چرا باید از دست خودم شراب را بدهیم، در حالی که میدانم این شراب است که به کمک و آرامشم خواهد آمد؟
بیا که گر نبُود شمع در شب دیجور
رخ چو ماه تو ما را تمام خواهد بود
هوش مصنوعی: بیا که اگر در شب تاریک شمعی نباشد، چهرهٔ زیبای تو برای ما کافیست و همه چیز را روشن میکند.
چو سرو میل چمن کن که صبحدم در باغ
سماع بلبل شیرین کلام خواهد بود
هوش مصنوعی: مثل سرو در باغ ایستاده و با وقار باش، زیرا که در صبحگاه در باغ، بلبل خوشصدا و دلانگیز سرودههایی خواهد خواند.
ورای قطع تعلق ز دوستان قدیم
عذاب روز قیامت کدام خواهد بود
هوش مصنوعی: اگر انسان از پیوندهای خود با دوستان قدیمی جدا شود، عذاب روز قیامت چه خواهد بود؟
چه غم ز حربه و حرب عرب چو مجنون را
مقیم بر در لیلی مقام خواهد بود
هوش مصنوعی: چه غم از سلاح و جنگ عرب، وقتی مجنون در کنار در لیلی مقام دارد؟
چنین که سر به غلامی نهادهای خواجو
بر آستان تو سلطان غلام خواهد بود
هوش مصنوعی: وقتی که تو چنین به بندگی و خدمت به من آمدهای، ای خواجو، بدان که این عمل تو باعث خواهد شد که یک سلطان نیز در برابر تو دست به غلامی بزند.
حاشیه ها
1394/06/20 06:09
علی عطارنژاد
درود برشما..بیت دوم،مصرع دوم شرب اهل مودت صحیح می باشد نه شراب اهل مودت..(کلیات خواجو کرمانی به تصحیح احمد سهیلی خوانساری)انتشارات مرکز کرمان شناسی...