گنجور

نرگس

نرگس نگر، چگونه همی عاشقی کند
بر چشمکان آن صنم خَلُّخی‌نژاد
گویی مگر کسی بشد، از آب زعفران
انگشت زرد کرد و به کافور بر نهاد

اطلاعات

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: مهرداد بیات

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

نرگس نگر، چگونه همی عاشقی کند
بر چشمکان آن صنم خَلُّخی‌نژاد
هوش مصنوعی: به گل نرگس نگاه کن که چگونه عاشقانه به چشمان آن معشوق با نژاد خَلُّخی می‌نگرد.
گویی مگر کسی بشد، از آب زعفران
انگشت زرد کرد و به کافور بر نهاد
هوش مصنوعی: گویا کسی با انگشت خود آنقدر در آب زعفران کرده که انگشتش زرد شده و سپس آن را در کافور فرو برده است.

حاشیه ها

1401/06/29 08:08
فاریان

جناب ترکمان این نظر من و تنها من
شعر تنها توصیفی است از گل نرگس. و میدانیم توصیف شاعرانه طبیعت در آن عصر رایج بوده.
صنم خلخی‌نژاد تشبیه نرگس به مشک است، طبیعتا از لحاظ بو.
و بیت دوم هم توصیف شاعرانه ای است از ترکیب رنگهای سفید (کافور) و زرد (زعفران) در گل نرگس.
و البته بسیار ممنون به خاطر رب سرکه:)

1401/06/29 08:08
فاریان

این را هم اضافه کنم: از علاقه کسایی به گل و توصیفش!

توصیف گل نیلوفر: «نیلوفر کبود نگه کن میان آب چون تیغ آب داده و یاقوت آبدار...»

و از ارزش و منزلت گل: «گل نعمتی است هدیه فرستاده از بهشت ...»

1402/02/21 04:04
فاریان

اشتباه خود را تصحیح کنم. نوشته بودم:
صنم خلخی‌نژاد تشبیه نرگس به مشک است، طبیعتا از لحاظ بو.

خلخ به مشک خوش‌بویش معروف بوده و اشتباه من بدین خاطر بود اما اینجا با وجه تشبیه متفاوتی سر و کار داریم. مردممان خلخ شهری ترک‌نشین در اسیای میانه به زیبایی شهره بودند و اینجا هم نرگس به مردمان (زنان احتمالا) زیبای خلخ تشبیه شده. جالب اینجاست که معمول این است که ادمیان زییا به گل و ... تشبیه شوند اما اینجا گل نرگس به ادمیان تشبیه شده