گنجور

شمارهٔ ۶

ای که داری هوس لعل لب جانان را
تا لبش را به لب آری، به لب آری جان را
زهر پیماید اگر خواهم از او آب حیات
درد افزاید اگر خواهم از او درمان را
دل ویران من آباد شد از دست غمش
خواجه تعمیر کند خانقه ویران را
حسن را طرفه غروری است، که پور یعقوب،
داد رجحان به زلیخا، ستم زندان را
دل ما را مشکن ای صنم سنگین دل
شیشه دانی تو که پهلو نزند سندان را
دل اگر منزل دلبر نبود، دل نبود
گو مپرور به درون جلوه گه شیطان را
چه توان کرد، که آن خسرو پیمان شکنان،
شکند طرّه، که این سان شکنم پیمان را
افسر ار سجده به دربار وی آرد شاید
می‌برد سجده گدا بارگه سلطان را

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: چکامه

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ای که داری هوس لعل لب جانان را
تا لبش را به لب آری، به لب آری جان را
هوش مصنوعی: ای آن که خواسته‌ای تلذذ لعل لب محبوب را تجربه کنی، ابتدا باید جان خود را قربانی کنی تا بتوانی لب او را به لب خود بیاوری.
زهر پیماید اگر خواهم از او آب حیات
درد افزاید اگر خواهم از او درمان را
هوش مصنوعی: اگر بخواهم، می‌توانم زهر را از او بنوشم و به زندگی‌ام ادامه دهم، و اگر بخواهم، همان‌طور که دردهای بیشتری به وجود می‌آورد، می‌تواند به من درمانی هم بدهد.
دل ویران من آباد شد از دست غمش
خواجه تعمیر کند خانقه ویران را
هوش مصنوعی: دل خراب و دل‌شکسته‌ام به خاطر غم او دوباره زنده و آباد شد، مثل اینکه او می‌تواند خرابه‌ای که به حال خود رها شده را دوباره بازسازی کند.
حسن را طرفه غروری است، که پور یعقوب،
داد رجحان به زلیخا، ستم زندان را
هوش مصنوعی: حسن دارای ویژگی خاصی است که باعث می‌شود که پسر یعقوب، زلیخا را بر خود مقدم بدارد و ظلم زندانی بودن را قبول کند.
دل ما را مشکن ای صنم سنگین دل
شیشه دانی تو که پهلو نزند سندان را
هوش مصنوعی: ای معشوق سنگین دل، دل ما را نشکن! تو خوب می‌دانی که شیشه نرم و شکننده است و نمی‌تواند در برابر ضربه‌ی سنگی مثل سندان مقاومت کند.
دل اگر منزل دلبر نبود، دل نبود
گو مپرور به درون جلوه گه شیطان را
هوش مصنوعی: اگر دل محل اقامت محبوب نیست، پس دل نیز وجود ندارد. پس نباید به درون خود، جلوه‌های شیطانی را راه بدهی.
چه توان کرد، که آن خسرو پیمان شکنان،
شکند طرّه، که این سان شکنم پیمان را
هوش مصنوعی: چه کار می‌توان کرد وقتی که آن شاهزاده‌ای که به پیمان‌هایش وفا نمی‌کند، موهایش را یک جا می‌شکند و من هم به همین صورت با پیمانم شکسته می‌شوم.
افسر ار سجده به دربار وی آرد شاید
می‌برد سجده گدا بارگه سلطان را
هوش مصنوعی: اگر سربازی از روی ادب و احترام در درگاه او سجده کند، شاید همان گدا نیز با سجده کردن به درگاه سلطان، ارزش و مقام او را به نمایش بگذارد.