گنجور

شمارهٔ ۳۰۷

صبح است و از خمار شبم مانده تلخکام
هات الصبوح صبحک الله یا غلام
در بزم تو به دور پیاپی چه حاجت است
یک جام نیم خور تو باشد مرا تمام
خام است هرکه پخت خیال وجود غیر
خوشوقت پخته ای که برست از خیال خام
زاهد گرفت سبحه به کف صید عام را
از مهره کرد دانه و از رشته ساخت دام
مشهور شهر شد به کمال ورع ولی
آن را که رد خاص چه سود از قبول عام
شیخی چو جام نیست مریدان عشق را
خوش آنکه داد دست ارادت به شیخ جام
جامی ز شیخ جام طلب کن دوام فیض
کز فیض اوست عشرت میخوارگان مدام

اطلاعات

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

صبح است و از خمار شبم مانده تلخکام
هات الصبوح صبحک الله یا غلام
هوش مصنوعی: صبح شده و من هنوز اثرات غم و خمار شب را حس می‌کنم. ای جوان، صبح بخیر! خداوند صبحی خوب برایت رقم بزند.
در بزم تو به دور پیاپی چه حاجت است
یک جام نیم خور تو باشد مرا تمام
هوش مصنوعی: در مهمانی تو نیازی نیست که مدام نوشیدنی بگیرم؛ یک جرعه از تو برای من کافی است تا همه لذت را بچشم.
خام است هرکه پخت خیال وجود غیر
خوشوقت پخته ای که برست از خیال خام
هوش مصنوعی: هر کسی که به فکر وجود دیگران باشد، نشان‌دهنده ناپختگی اوست. در مقابل، کسی که از افکار خام و ناپخته فاصله گرفته و به بلوغ فکری رسیده، موفق‌تر و خوشبخت‌تر است.
زاهد گرفت سبحه به کف صید عام را
از مهره کرد دانه و از رشته ساخت دام
هوش مصنوعی: زاهد با تسبیخی که در دست دارد، در واقع به دنبال بهره‌برداری از فرصت‌ها و لحظات زندگی است. او دانه‌هایی را از مهره‌ها درست کرده و نیز با رشته‌ای دام‌هایی می‌بافد، تا به نوعی از این روش استفاده کند و دیگران را به چنگ آورد. این بیان به نوعی نشان‌دهنده دقت و تلاش او در استفاده از آنچه در دست دارد، برای رسیدن به مقاصدش است.
مشهور شهر شد به کمال ورع ولی
آن را که رد خاص چه سود از قبول عام
هوش مصنوعی: شخصی در شهر به خاطر پرهیزکاری‌اش مشهور شده است، اما برای او که مقامی خاص دارد، پذیرش عمومی مردم ارزشی ندارد.
شیخی چو جام نیست مریدان عشق را
خوش آنکه داد دست ارادت به شیخ جام
هوش مصنوعی: وقتی شیخی مانند شیخ جام وجود ندارد، برای پیروان عشق بهتر است که با ارادت و محبت، دست خود را به سوی او دراز کنند.
جامی ز شیخ جام طلب کن دوام فیض
کز فیض اوست عشرت میخوارگان مدام
هوش مصنوعی: از شیخ جامی بخواه که برایت دائمی از فیض‌اش را بیاورد، زیرا خوشی و شادمانی میخوارگان همیشه از برکت اوست.