شمارهٔ ۳۰۶
ایها الساقی ادر کأس المدام
چند داری دورم از می تلخکام
پیش زاهد می حرام آمد ولی
نزد عاشق ترک می باشد حرام
فیض می عام است خاص و عام را
چیست حرمان خاص من زین فیض عام
باده ام عشق است و جامم روی یار
وه چه باده ست این که می نوشم ز جام
جام را از وی رسد هر دم مدد
زان نگردد دور آن هرگز تمام
بلکه جام و می بود اینجا یکی
کس نداند کین کدام است آن کدام
چون شناسم جام را از می که هست
جام چون می مشکبوی و لعل فام
رنگ و بوی جام می ناخورده می
می رهاند مرد را از ننگ و نام
این غزل جامی ازان می رشحه ایست
چون رحیقش ساز مسکی الختام
باسم من یحیی به روح الکرم
باسم من یقوی به روح الکرام
می نگنجد وصف او در صوت و حرف
شمه ای گفتم ز وصفش والسلام
اطلاعات
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
ایها الساقی ادر کأس المدام
چند داری دورم از می تلخکام
هوش مصنوعی: ای ساقی، بگردان لیوان شراب را، چند مدت باید صبر کنم تا از شراب تلخ دور شوم؟
پیش زاهد می حرام آمد ولی
نزد عاشق ترک می باشد حرام
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که در نگاه زاهد، نوشیدن شراب امری ممنوع و ناپسند است، ولی در دیدگاه عاشق، این کار نه تنها ناپسند نیست بلکه ترک آن نیز میتواند نادرست و غیرمطلوب باشد.
فیض می عام است خاص و عام را
چیست حرمان خاص من زین فیض عام
هوش مصنوعی: نعمت و فیضی که به صورت عمومی عرضه میشود، برای همه در دسترس است. اما من که به این نعمت عمومی دسترسی ندارم، احساس محرومیت میکنم.
باده ام عشق است و جامم روی یار
وه چه باده ست این که می نوشم ز جام
هوش مصنوعی: شراب من عشق است و جام من تصویر معشوق، و چه شراب دلانگیزی است که از این جام مینوشم.
جام را از وی رسد هر دم مدد
زان نگردد دور آن هرگز تمام
هوش مصنوعی: هر لحظه به ما از سوی او کمک میرسد، بنابراین آن چیز که در دست ماست هرگز تمام نخواهد شد.
بلکه جام و می بود اینجا یکی
کس نداند کین کدام است آن کدام
هوش مصنوعی: در اینجا جام و شراب وجود دارد و هیچکس نمیداند که این کدام است و آن کدام.
چون شناسم جام را از می که هست
جام چون می مشکبوی و لعل فام
هوش مصنوعی: وقتی که من درک کنم ظرف را از نوشیدنی که در آن است، چرا که ظرف مانند بوی خوش گلمریم و رنگ سرخ لعل میباشد.
رنگ و بوی جام می ناخورده می
می رهاند مرد را از ننگ و نام
هوش مصنوعی: رنگ و عطر شراب هنوز ننوشیده، انسان را از عیب و ننگ و شهرت آزاد میکند.
این غزل جامی ازان می رشحه ایست
چون رحیقش ساز مسکی الختام
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف یک نوشیدنی خوشمزه و دلپذیر میپردازد که به مانند جامی از آن میباشد و مانند عطر خوشی در فضا منتشر میشود. این نوشیدنی به گونهایست که انتهایش بسیار شیرین و دلنشین است.
باسم من یحیی به روح الکرم
باسم من یقوی به روح الکرام
هوش مصنوعی: به نام من یحیی، که به روح جود و بخشش جان میدهد، و به نام من، کسی که به روح بزرگواران قدرت میبخشد.
می نگنجد وصف او در صوت و حرف
شمه ای گفتم ز وصفش والسلام
هوش مصنوعی: نمیتوانم بهطور کامل او را در کلمات و صحبتهای خود توصیف کنم. فقط چند کلمه درباره او گفتم و تمام.

جامی