گنجور

شمارهٔ ۲۸۰

مجلسی خواهم تهی از صلح و خالی از نزاع
اهل وحدت کرده در وی نقش کثرت را وداع
ساقیان از یک طرف پر ساخته جام شراب
مطربان از یک طرف برداشته دور سماع
تنگدستان را میسر دولتی بی انتظار
می پرستان را مهیا عشرتی بی انقطاع
می بود خورشید و ساغر ماه در دور فلک
کس ندیده ست اینچنین خورشید و مه را اجتماع
چون نهم خورشید نام می که در وقت طلوع
صد چو خورشیدش نماید مضمحل تحت الشعاع
خوش سطرلابیست پیمانه که بی وی کم گرفت
از حضیض خم کسی خورشید می را ارتفاع
جامی از فقر و فنا بر دوش دارد خرقه ای
کش طراز آستین لایوهب است و لایباع

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

مجلسی خواهم تهی از صلح و خالی از نزاع
اهل وحدت کرده در وی نقش کثرت را وداع
هوش مصنوعی: من می‌خواهم مجلسی برپا کنم که در آن خبری از صلح و درگیری نباشد و دوستانه و همدلانه، یاد کثرت و تفرقه را فراموش کرده باشند.
ساقیان از یک طرف پر ساخته جام شراب
مطربان از یک طرف برداشته دور سماع
هوش مصنوعی: می‌گویند که ساقی‌ها از یک سو، جام پر از شراب را آماده می‌کنند و در سمت دیگر، نوازندگان مشغول برداشتن سازهای خود هستند تا دور هم به شادی و رقص بپردازند.
تنگدستان را میسر دولتی بی انتظار
می پرستان را مهیا عشرتی بی انقطاع
هوش مصنوعی: ناتوانان به طور ناگهانی به ثروتی دست پیدا می‌کنند و کسانی که به خدایان و نعمت‌های زندگی ایمان دارند، به شادی و خوشی مداوم دست می‌یابند.
می بود خورشید و ساغر ماه در دور فلک
کس ندیده ست اینچنین خورشید و مه را اجتماع
هوش مصنوعی: در آسمان، خورشید و ماه در یک جمع خاص به هم نزدیک شده‌اند، به گونه‌ای که هیچ‌کس این را ندیده است.
چون نهم خورشید نام می که در وقت طلوع
صد چو خورشیدش نماید مضمحل تحت الشعاع
هوش مصنوعی: زمانی که نام خورشید را بر زبان آورم، در هنگام طلوع، صد بار به نور او می‌تابد و دیگران در سایه‌اش به محو و زوال می‌رسند.
خوش سطرلابیست پیمانه که بی وی کم گرفت
از حضیض خم کسی خورشید می را ارتفاع
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی از حالتی صحبت می‌کند که کسی در خلوت خود به سرودن اشعار و نوشتن می‌پردازد. اشاره به این دارد که وقتی این شخص در کنار معشوق یا محبوب خود نباشد، احساس می‌کند که تجربه‌اش ناقص و کم ارزش است. نوشیدن شراب هم نمادی از شادی و لذت در زندگی است، که حضور محبوب می‌تواند به آن جلوه و معنای بیشتری ببخشد. به طور کلی، با وجود کم بودن مواد یا شرایط، در کنار محبوب، لحظه‌ها همواره پر از ارزش و زیبایی هستند.
جامی از فقر و فنا بر دوش دارد خرقه ای
کش طراز آستین لایوهب است و لایباع
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده است که شخصی با خود حس فقر و زوال را به دوش می‌کشد و در عین حال لباسی پوشیده که نشانی از زهد و برتری روحانی دارد. او نه به چیزی وابسته است و نه چیزی را به راحتی می‌دهد.