گنجور

شمارهٔ ۱۵۷

ترانه های تحیت سرودهای درود
نثار مجلس سلطان عاقبت محمود
بلند مرتبه شاهی که صبح و شام بود
ز جرعه ریزی او لعل دلق چرخ کبود
سحاب وار دهد فیض عاطفت بادا
همیشه سایه او بر جهانیان ممدود
زبان به توبه و دل مایل می ای ساقی
بشو دهانم ازین توبه شراب آلود
صفای صفوت جام تو دید صوفی شهر
به پیش آن چو صراحی نهاد سر به سجود
لباس عشرت ما چاک شد مغنی کو
که یک دو بخیه زند بر وی از بریشم عود
ز پیر میکده جامی مپوش حاجت خویش
که حاجت است کلید در خزانه جود

اطلاعات

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ترانه های تحیت سرودهای درود
نثار مجلس سلطان عاقبت محمود
هوش مصنوعی: آوازها و سرودهایی که به عنوان سلام و احترام به محفل و مراسم پادشاه محمود عزت و احترام می‌گذارند.
بلند مرتبه شاهی که صبح و شام بود
ز جرعه ریزی او لعل دلق چرخ کبود
هوش مصنوعی: شاهی با قامت بلند و مرتبه‌ای عالی، که صبح و شب به خاطر یک جرعه نوشیدنی‌اش، دلق آبی رنگش مثل لعل درخشان می‌درخشد.
سحاب وار دهد فیض عاطفت بادا
همیشه سایه او بر جهانیان ممدود
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر خواست و امیدی است که برکتی از عشق و محبت باری دیگر بر آدمیان نازل شود. همچنین، اشاره دارد به این که این محبت و عواطف باید همیشه معمول و گسترده باشد و سایه‌اش بر تمام مردم سایه بیفکند.
زبان به توبه و دل مایل می ای ساقی
بشو دهانم ازین توبه شراب آلود
هوش مصنوعی: ای ساقی، زبانم به توبه گویاست و قلبم مایل به خوشی و شادابی. از این توبه که می‌گوید، دهانم را پر از شراب کن.
صفای صفوت جام تو دید صوفی شهر
به پیش آن چو صراحی نهاد سر به سجود
هوش مصنوعی: صوفی شهر با دیدن زیبایی‌های خالص و زلال جام تو، مانند گلدانی با سر به سجده رفت.
لباس عشرت ما چاک شد مغنی کو
که یک دو بخیه زند بر وی از بریشم عود
هوش مصنوعی: لباس شادی ما پاره شد، اکنون چه کسی هست که بتواند دو بخیه بر آن بزند و آن را از این پارگی ترمیم کند؟
ز پیر میکده جامی مپوش حاجت خویش
که حاجت است کلید در خزانه جود
هوش مصنوعی: از پیر میکده (محل نوشیدن شراب) نخواه که برایت جامی بیاورد، زیرا خواسته‌ات همانند کلید است که برای باز کردن در خزانه بخشش نیاز دارد. به عبارتی دیگر، برای رسیدن به خواسته‌هایت باید به درستی و به میزان لازم عمل کنی.