گنجور

شمارهٔ ۱۸

دل در طراز حلقه زلفت در اوفتاد
جان گرچه نقش بست ز دل برتر اوفتاد
در دام طره تو که پر دانه دل است
سیمرغ حسن تو چه عجایب در اوفتاد
دل خو گرفته بر رخ و رخساره تو دید
مسکین پیاده بود دلش در بر اوفتاد
گفتم که بر من آید دردا که رایگان
بیماری دو چشم تو بر عبهر اوفتاد
خورشید گرد سایه تو ناشکافته
هر ذره را هوای تو اندر سر اوفتاد
روزی نگر که طوطی جانم سوی لبش
بر بوی پسته آمد و بر شکر اوفتاد
این هم بر این نسق که ز کلک نجیب دین
گرچه شبه نمود همه گوهر اوفتاد

اطلاعات

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

دل در طراز حلقه زلفت در اوفتاد
جان گرچه نقش بست ز دل برتر اوفتاد
هوش مصنوعی: دل من در دام زلفت گرفتار شد، هرچند جانم تحت تأثیر عشق تو قرار گرفت، اما عشق تو بر دل من غلبه پیدا کرد.
در دام طره تو که پر دانه دل است
سیمرغ حسن تو چه عجایب در اوفتاد
هوش مصنوعی: در دام موهای تو که از دل پر از عشق است، چه شگفتی‌ها و عجایبی از زیبایی تو در آن به وجود آمده است.
دل خو گرفته بر رخ و رخساره تو دید
مسکین پیاده بود دلش در بر اوفتاد
هوش مصنوعی: دل من به زیبایی و چهره تو عادت کرده است و حالا که به تو نگاه می‌کنم، احساس می‌کنم مانند یک مسکین و ناتوان هستم، در حالی که قلبم در آغوشت افتاده است.
گفتم که بر من آید دردا که رایگان
بیماری دو چشم تو بر عبهر اوفتاد
هوش مصنوعی: گفتم که بر من درد و رنجی وارد می‌شود، چرا که به خاطر زیبایی چشمان تو، دلم به شدت گرفتار شده است.
خورشید گرد سایه تو ناشکافته
هر ذره را هوای تو اندر سر اوفتاد
هوش مصنوعی: خورشید که در دور تو می‌گردد، به خاطر عشق و حسی که به تو دارد، هر ذره‌ای را تحت تاثیر خود قرار داده و ذهن و فکر او را مشغول کرده است.
روزی نگر که طوطی جانم سوی لبش
بر بوی پسته آمد و بر شکر اوفتاد
به روزی و قسمت من دقت کنید. جانم همچون طوطی به سمت لب معشوقه‌ام که همانند پسته است آمد، اما به چیز بهتری که شکر باشد، دست یافت.
این هم بر این نسق که ز کلک نجیب دین
گرچه شبه نمود همه گوهر اوفتاد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که کسی که از قلم و دانش وارسته‌ای برخوردار است، حتی اگر به ظاهری شبیه به خطای دین و معنا برسد، در واقع همچنان تمام ارزش و زیبایی‌های خود را حفظ کرده است و از افتادگی و نقصان به دور است. به عبارت دیگر، در اینجا به نوعی از اصالت و کیفیت در دانش و آثار هنری اشاره شده که هرگز تحت تأثیر ظواهر نمی‌تواند خدشه‌دار شود.