گنجور

شمارهٔ ۳

جوهر قدسی، نهفته رخ در آب و گل چرا
مرغ روحانی، بتیغ دیو و دد بسمل چرا
قلب مومن عرش رحمن است و منزلگاه حق
خیل شیطان را بناحق ره در این منزل چرا
محفل قدس و مقام انس و مرآت شهود
صورت وهم و هوارا جادر این محفل چرا
تکیه زن بر مسند جم ناسزوار اهرمن
جلوه گر در صورت حق معنی باطل چرا
چون بامر حق بود ادبار و اقبال عقول
آن یکی مدبر چرا وان دیگری مقبل چرا
آشنایان معانی غرقه در دریا و ما
مانده از صورت پرستی بر لب ساحل چرا
شیخ را از گفتگو چون مطلبی حاصل نشد
دعوی بیهوده و تطویل لاطائل چرا
ناقصی کامل نگشت و سالکی واصل نشد
حرف بی‌معنی چرا تکرار بی‌حاصل چرا

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

جوهر قدسی، نهفته رخ در آب و گل چرا
مرغ روحانی، بتیغ دیو و دد بسمل چرا
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که ذات مقدس و روحانی انسانی در ظواهر مادی و فیزیکی پنهان است. پس چرا موجودات روحانی و آسمانی باید به دست موجودات حیوانی و شیطانی آسیب ببینند یا نابود شوند؟ این بیان به تضاد میان چیزهای مقدس و دنیوی اشاره دارد و به تدبر در شرایط انسانی و معنوی دعوت می‌کند.
قلب مومن عرش رحمن است و منزلگاه حق
خیل شیطان را بناحق ره در این منزل چرا
هوش مصنوعی: قلب مؤمن جایگاه خداوند و ملکه رحمت اوست؛ بنابراین، چرا باید شیطان بی‌دلیل در این مکان نفوذ کند و راهی پیدا کند؟
محفل قدس و مقام انس و مرآت شهود
صورت وهم و هوارا جادر این محفل چرا
هوش مصنوعی: در مکانی مقدس و جایی که انس و دوستی برقرار است، حقیقت و زیبایی‌ها منعکس می‌شوند. چرا که در این محفل، تصورات واهی جایی ندارند.
تکیه زن بر مسند جم ناسزوار اهرمن
جلوه گر در صورت حق معنی باطل چرا
هوش مصنوعی: زنی که بر جایگاه بزرگی تکیه زده، لایق نیست که موجودی پلید و بداندیش، در نمای ظاهری حقیقت، معانی نادرست را به نمایش بگذارد.
چون بامر حق بود ادبار و اقبال عقول
آن یکی مدبر چرا وان دیگری مقبل چرا
هوش مصنوعی: وقتی که سرنوشت یا تقدیر الهی برآمدن و افول انسان‌ها را رقم می‌زند، یک نفر به دلیل درک عمیقش در زندگی موفق می‌شود و دیگری به سمت مشکلات می‌رود. این تفاوت در وضعیت افراد به چیستی تدبیر و تصمیم‌گیری آن‌ها مربوط می‌شود.
آشنایان معانی غرقه در دریا و ما
مانده از صورت پرستی بر لب ساحل چرا
هوش مصنوعی: آشنایان به معانی عمیق و واقعی غرق در دریا هستند، در حالی که ما به خاطر تعلق خاطر به ظاهربینی و شکل‌ها، همچنان در کنار ساحل مانده‌ایم. چرا این گونه است؟
شیخ را از گفتگو چون مطلبی حاصل نشد
دعوی بیهوده و تطویل لاطائل چرا
هوش مصنوعی: شیخ از صحبت کردن نتیجه‌ای نگیرد، پس چرا درگیر بحث‌های بی‌فایده و طولانی می‌شود؟
ناقصی کامل نگشت و سالکی واصل نشد
حرف بی‌معنی چرا تکرار بی‌حاصل چرا
هوش مصنوعی: نقص هیچ‌گاه به کمال نمی‌رسد و کسی که در مسیر سیر و سلوک است به مقصد نمی‌رسد. پس چرا باید حرفی بی‌معنی را بی‌دلیل تکرار کنیم و زمان خود را هدر دهیم؟