گنجور

شمارهٔ ۷ - هرچه خواهی بطلب

سیصد و شصت نظر راتبه بنده ماست
بنده را مرتبه بنگرزکجا تا به کجاست
بیوفائی مکن و ازدرِ ما دور مرو
زانکه ما را ز ازل تا به ابد باتوصفاست
روی ناشسته چرکین شده از چرک گناه
آبِ گرمی کاز او شسته شود رحمت ماست
هم بدست تو دهم نامه تو روزحساب
تا نداند کسِ دیگر که در این نامه چه هاست
یک نکوئی تو را دَه بدهم در دنیا
باز در آخرت آن هفصد و هفتاد تراست
گر بَدی از تو بر آید به کرم عفو کنم
این چنین لطف و کرم غیرِ من ای بنده که راست
نار دوزخ چه کند با تو چرا ترسی از او
ظاهروباطن تو چون همه از نور خداست
هرچه خواهی بطلب تو زمن و شرم مدار
برمن ای بنده اجابت بود و بر تو وفاست
تو زمن هیزم و شیرو نمک و دیگ بخواه
من وکیل توام از من بطلب هر چه سزاست
من عطا کرده ام ایمان عطا کرده خویش
کی ستانم زگدائی که بر او صدقه رواست
با توام من همه جا ،ترسِ تو از شیطان چیست
چون پناهت منم ، ابلیس بیا گو که صلاست
بیوفائی همه از جانب توست ای محیی
ورنه از ما که خدائیم همه مهر و وفاست

اطلاعات

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: سید جابر موسوی

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

سیصد و شصت نظر راتبه بنده ماست
بنده را مرتبه بنگرزکجا تا به کجاست
هوش مصنوعی: من با نگاه‌های فراوان به مقام و منزلت بنده‌ام توجه می‌کنم؛ پس بنده را مورد نظر قرار ده و ببین که او در چه جایگاهی قرار دارد و به کجا رسیده است.
بیوفائی مکن و ازدرِ ما دور مرو
زانکه ما را ز ازل تا به ابد باتوصفاست
هوش مصنوعی: وفادار باش و از نزد ما فاصله نگیر، چرا که پیوند ما از آغاز خلقت تا همیشه با تو برقرار است.
روی ناشسته چرکین شده از چرک گناه
آبِ گرمی کاز او شسته شود رحمت ماست
هوش مصنوعی: اگر روی ناشسته و آلوده به گناه باشد، آب گرم (محبت و رحمت ما) می‌تواند آن را پاک کند.
هم بدست تو دهم نامه تو روزحساب
تا نداند کسِ دیگر که در این نامه چه هاست
هوش مصنوعی: من در روز قیامت نامه‌ای که به تو داده‌ام را در دستان تو قرار می‌دهم تا هیچ کس دیگری نداشته باشد و نبداند در این نامه چه مطالبی نوشته شده است.
یک نکوئی تو را دَه بدهم در دنیا
باز در آخرت آن هفصد و هفتاد تراست
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا یک کار نیک انجام بدهی، در ازای آن ده پاداش می‌گیری، اما در آخرت پاداش تو به هفتصد و هفتاد می‌رسد.
گر بَدی از تو بر آید به کرم عفو کنم
این چنین لطف و کرم غیرِ من ای بنده که راست
هوش مصنوعی: اگر از تو خطا یا بدی سر بزند، با بزرگ‌مردی و بخشش می‌بخشم. اما این‌قدر لطف و مهربانی تنها از من است و نه از تو، ای بنده.
نار دوزخ چه کند با تو چرا ترسی از او
ظاهروباطن تو چون همه از نور خداست
هوش مصنوعی: آتش جهنم چه تأثیری بر تو می‌تواند داشته باشد؟ چرا از آن بترسی؟ زیرا باطن و ظاهر تو هر دو از نور خدا نشأت گرفته‌اند.
هرچه خواهی بطلب تو زمن و شرم مدار
برمن ای بنده اجابت بود و بر تو وفاست
هوش مصنوعی: هر چیزی که می‌خواهی از من بخواه و از درخواست کردن حیا نکن. ای بنده، من پاسخگو هستم و به وعده‌ام وفا می‌کنم.
تو زمن هیزم و شیرو نمک و دیگ بخواه
من وکیل توام از من بطلب هر چه سزاست
هوش مصنوعی: از من هیزم و شیر و نمک و دیگ بخواه؛ چون من نماینده تو هستم و هر آنچه که شایسته است را از من بخواه.
من عطا کرده ام ایمان عطا کرده خویش
کی ستانم زگدائی که بر او صدقه رواست
هوش مصنوعی: من به کسی که نیازمند است، ایمان و بخشش خود را عطا کرده‌ام؛ پس چگونه می‌توانم از کسی که باید صدقه دریافت کند، چیزی طلب کنم؟
با توام من همه جا ،ترسِ تو از شیطان چیست
چون پناهت منم ، ابلیس بیا گو که صلاست
هوش مصنوعی: من همیشه در کنار تو هستم، پس چرا از شیطان می‌ترسی؟ من همان کسی هستم که پناهگاه تو هستم؛ حالا ای ابلیس، بگو که چه مرگت است؟
بیوفائی همه از جانب توست ای محیی
ورنه از ما که خدائیم همه مهر و وفاست
هوش مصنوعی: محبت و وفاداری از جانب تو کم رنگ شده است، ای زندگی‌بخش. در غیر این صورت، ما که انسان هستیم، همگی پر از عشق و وفاداری هستیم.