گنجور

شمارهٔ ۱۱ - پای دل

پای دل در کوی عشقت تا به زانو در گِل است
همّتی دارید با من زانکه کاری مشکل است
من ندانم کین دل دیوانه را مقصود چیست
کو همیشه سوی سرگردانی من مایل است
فیل محمودی فرو ماند اگر بیند به خواب
بارسنگینی که از درد تو ما را بر دل است
ای دل آواره آخرچند میگوئی مگو
اندران کوئی که پای صدهزاران در گل است
همدمم آه است، محرم غم در ایام شباب
وقت عیش و نوجوانی وچه ناخوش حاصل است
خودبخود گویم سخنها بگریم زار زار
محرم راز غریبان لابد اشک سائل است
محیی با این زندگانی گر گمان داری که تو
راه حق رفتی یقین میدان نه ، فکر باطل است

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: سید جابر موسوی

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

پای دل در کوی عشقت تا به زانو در گِل است
همّتی دارید با من زانکه کاری مشکل است
هوش مصنوعی: اگر پای دل در کوی عشق تو به گِل رسیده، نشان‌دهنده‌ی سختی و مشکلات است، اما از تو می‌طلبم که با من همت و اراده‌ای داشته باشی، زیرا این کار دشواری است.
من ندانم کین دل دیوانه را مقصود چیست
کو همیشه سوی سرگردانی من مایل است
هوش مصنوعی: من نمی‌دانم این دل دیوانه‌ام چه هدفی دارد، چون همیشه به سمت سرگردانی و بی‌هدفی من کشیده می‌شود.
فیل محمودی فرو ماند اگر بیند به خواب
بارسنگینی که از درد تو ما را بر دل است
هوش مصنوعی: اگر فیل محمود را به خواب ببینی که بار سنگینی را حمل می‌کند، به سختی می‌تواند با درد دل ما که ناشی از توست، مقایسه شود.
ای دل آواره آخرچند میگوئی مگو
اندران کوئی که پای صدهزاران در گل است
هوش مصنوعی: ای دل بی‌قرار، دیگر چه‌قدر بگویی که در آن‌جا نیستی؟ در حالی که هزاران نفر در این مشکل غرق شده‌اند.
همدمم آه است، محرم غم در ایام شباب
وقت عیش و نوجوانی وچه ناخوش حاصل است
هوش مصنوعی: همراه من همیشه آه و ناله است و در دوران جوانی که باید خوش بگذرانم، غم همراهم است و این وضعیت چقدر ناخوشایند است.
خودبخود گویم سخنها بگریم زار زار
محرم راز غریبان لابد اشک سائل است
هوش مصنوعی: بدون اشاره به اینکه این معنی یک بیت است، می‌توان گفت: به طور طبیعی از دل سخن می‌گویم و به شدت گریه می‌کنم. شاید این اشک که می‌ریزم به خاطر درد و رازهایی است که فقط برای غریبه‌ها قابل فهم است و این اشک نشانهٔ ناله و دل‌سوزی من است.
محیی با این زندگانی گر گمان داری که تو
راه حق رفتی یقین میدان نه ، فکر باطل است
هوش مصنوعی: اگر با این زندگی و روش خود معتقدی که در مسیر درست قرار داری، باید مطمئن باشی که این باور نادرست است و تفکر تو در اشتباه است.