گنجور

شمارهٔ ۷ - توصیف غار جمشیدی

تعالی الله نه غارست این جهانیست
زمین او ز رفعت آسمانیست
عقاب آسمان را گر تواند
که اینجا پر زند خوش آشیانیست
به هر برجی در آن از روح قدسی
خجسته کوکبی صاحب قرانیست
ز خدام در این آستانست
اگر آن آسمان را پاسبانیست
ز انوار تجلی در فضایش
ببینی هر کجا راز نهانیست
تو گویی گوهر خورشید و مه را
به هر سنگ اندر او فرخنده کانیست
معاذالله تو و مدحش فصیحی
گرفتم آن که هر مویت زبانیست
به جمعی اندر آن مجلس گرفتم
که از اخلاص هر موشان جهانیست
همه صحرانشین و شهرزاد‌ند
وفا را طبع ایشان ترجمانیست
لقب جمشیدی و جمشید فطرت
بنامیزد چه فرخ دودمانیست
چو دیگ قدرشان در جوش آید
فلک آنجا کلوخ دیگدانیست
خداشان دایما فرخنده دار[ا]د
ازین فرخنده منزل تا نشانیست

اطلاعات

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)
قالب شعری: قطعه
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

تعالی الله نه غارست این جهانیست
زمین او ز رفعت آسمانیست
هوش مصنوعی: خدای تعالی در غارهای محدود نیست، بلکه این دنیا و زمین اوست که از بلندی آسمان‌ها نشأت می‌گیرد.
عقاب آسمان را گر تواند
که اینجا پر زند خوش آشیانیست
هوش مصنوعی: اگر عقاب بتواند در اینجا پرواز کند، نشانه‌ی آن است که جای مناسبی برای زندگی و استراحت دارد.
به هر برجی در آن از روح قدسی
خجسته کوکبی صاحب قرانیست
هوش مصنوعی: در هر برج از آن، یک روح مقدس وجود دارد که مانند یک ستاره خوشبختی، صاحب افتخارات زیادی است.
ز خدام در این آستانست
اگر آن آسمان را پاسبانیست
هوش مصنوعی: اگر کسی در این مکان مقدس به خدمت و پاسبانی آسمان مشغول است، آن شخص متعلق به خداوند است.
ز انوار تجلی در فضایش
ببینی هر کجا راز نهانیست
هوش مصنوعی: از نورهای تابناک او در فضایش می‌توانی ببینی که در هر گوشه‌ای رازهای پنهانی وجود دارد.
تو گویی گوهر خورشید و مه را
به هر سنگ اندر او فرخنده کانیست
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که در درون هر سنگی، جواهراتی از خورشید و ماه نهفته است که باعث خوشبختی و شادابی آنجا می‌شود.
معاذالله تو و مدحش فصیحی
گرفتم آن که هر مویت زبانیست
هوش مصنوعی: من هرگز به زبان تو و مدح زیبایت تمسک نخواهم جست، زیرا هر یک از موهای تو خود داستانی و زبانی برای گفتن دارد.
به جمعی اندر آن مجلس گرفتم
که از اخلاص هر موشان جهانیست
هوش مصنوعی: در یک مجلس با افرادی نشستم که اخلاص و صداقت هر یک از آنها به اندازه‌ی عظیمی ارزشمند است.
همه صحرانشین و شهرزاد‌ند
وفا را طبع ایشان ترجمانیست
هوش مصنوعی: همه انسان‌ها، چه در روستاها و چه در شهرها، نسبت به وفاداری و اعتماد احساساتی دارند که به نوعی بیانگر شخصیت و ویژگی‌های آن‌هاست.
لقب جمشیدی و جمشید فطرت
بنامیزد چه فرخ دودمانیست
هوش مصنوعی: لقب جمشید و ویژگی‌های او به فطرت و سرشت انسانی نسبت داده می‌شود و این نشان‌دهنده خوشبختی و افتخار ریشه‌داری است که به این نام تعلق دارد.
چو دیگ قدرشان در جوش آید
فلک آنجا کلوخ دیگدانیست
هوش مصنوعی: زمانی که شرایط و اوضاع به هم بخورد و داغ و ملتهب شود، در آن موقع دیگر کسی نمی‌تواند نادرستی و ظلم را پنهان کند.
خداشان دایما فرخنده دار[ا]د
ازین فرخنده منزل تا نشانیست
هوش مصنوعی: خداوند همیشه خوشبختی و سعادت را برای آنان که در این خانه‌ی خوشبخت زندگی می‌کنند، به ارمغان می‌آورد.