شمارهٔ ۶٨
ایدل اگر زمانه بصد غم نشاندت
بنشین و صبر کن که صبوری دوای اوست
با دور روزگار نشاید ستیزه کرد
و آنکس که کرد اینمثل خوش برای اوست
با ژنده پیل پشه چو پهلو همی زند
گر جان بباد بر دهد الحق سزای اوست
ورکار عاقلی نرود بر ره صواب
از وی مبین که آن نه ز فکر خطای اوست
ور جاهلی بمنصب و جاهی رسد مگوی
کان جاه و منصب از مدد عقل و رای اوست
چون کارها بجهد میسر نمیشود
آن زیبد از کسی که خرد رهنمای اوست
کز کار نیک و بد نشود شاد و نی دژم
داند که هر چه هست بحکم خدای اوست
اطلاعات
وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: قطعه
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
ایدل اگر زمانه بصد غم نشاندت
بنشین و صبر کن که صبوری دوای اوست
هوش مصنوعی: ای دل، اگر زمانه به تو غم و اندوهی تحمیل کرد، آرام باش و صبر کن، چرا که صبر درمان این شرایط است.
با دور روزگار نشاید ستیزه کرد
و آنکس که کرد اینمثل خوش برای اوست
هوش مصنوعی: بهتر است که با گذر زمان و مشکلات زندگی درگیر نشویم، زیرا کسی که بخواهد با این مسائل مقابله کند، در نهایت به وضعیتی خوشایند از دست خواهد داد.
با ژنده پیل پشه چو پهلو همی زند
گر جان بباد بر دهد الحق سزای اوست
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که اگر یک مگس کوچک به یک فیل زبر و زشت نزدیک شود و به او آسیب برساند، در صورتی که جانش نیز به خطر بیفتد، این واقعا سزاوار اوست. به عبارتی، کوچکترها اگر به بزرگان بیاحترامی کنند، ممکن است عواقب سنگینی داشته باشند.
ورکار عاقلی نرود بر ره صواب
از وی مبین که آن نه ز فکر خطای اوست
هوش مصنوعی: اگر شخص عاقل به مسیر درست نمیرود، نباید او را قضاوت کرد، زیرا این ناشی از اشتباهات فکری او نیست.
ور جاهلی بمنصب و جاهی رسد مگوی
کان جاه و منصب از مدد عقل و رای اوست
هوش مصنوعی: اگر شخص نادانی به مقام و قدرتی دست یابد، نباید بگویی که آن مقام و قدرت به خاطر عقل و تدبیر اوست.
چون کارها بجهد میسر نمیشود
آن زیبد از کسی که خرد رهنمای اوست
هوش مصنوعی: وقتی کارها به راه نمیافتند، نباید این مسائل را از کسی که دارای خرد و دانش است، به گردن گرفت.
کز کار نیک و بد نشود شاد و نی دژم
داند که هر چه هست بحکم خدای اوست
هوش مصنوعی: از کارهای نیک و بد نمیتوان شاد یا غمگین شد، زیرا داند که هر چیزی که هست به حکمت خداوند است.

ابن یمین