غزل شمارهٔ ۱۴۹
گداز سعی دلیل است جستجوی تو را
شکست آینه، آیینه است روی تو را
ز دست لطف و عتابت در آتش و آبم
بهشتو دوزخ ماکردهاند خوی تو را
به هرطرف نگری، شوق،محو خودبینیست
دکان آینهگرم است چارسوی تو را
به ترهات مده زحمت نفس زاهد
که ازاثر، نمکی نیست های وهوی تورا
ز خاک میکده سرمایهٔ تیممگیر
که هیچ معصیتی نشکندوضویتورا
بهچاک جیب سحر فکربخیه برباد است
گسستهاند چو شبنم ز هم رفوی تو را
چه لازم استکشی انتظار تیغ اجل
فشارآب بقا بس بودگلوی تو را
بود به جرم درستی شکستکار حباب
پریست آنکه تهی میکند سبوی تورا
غم شکنجهٔ اوهام تا بهکی خوردن
به رنگ آن همه نشکستهاند بوی تورا
زفرق تا قدم افسون حیرتی بیدل
کسی چه شرح دهد معنی نکوی تورا
اطلاعات
وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
گداز سعی دلیل است جستجوی تو را
شکست آینه، آیینه است روی تو را
هوش مصنوعی: سعی و تلاش تو نشان میدهد که دنبال چه چیزی هستی، اما در چهرهات انعکاس حقیقیات وجود دارد که تلاشهایت را به چالش میکشد.
ز دست لطف و عتابت در آتش و آبم
بهشتو دوزخ ماکردهاند خوی تو را
هوش مصنوعی: وجود لطف و محبتت چنان مرا تحت تاثیر قرار داده که انگار در آتش و آب میسوزم. بهشت و دوزخ به خاطر محبت تو، تبدیل به ویژگیهای وجود تو شدهاند.
به هرطرف نگری، شوق،محو خودبینیست
دکان آینهگرم است چارسوی تو را
هوش مصنوعی: هر جا که نگاه کنی، شوق و اشتیاقی دیده میشود که ناشی از خودمحوری است. مانند اینکه دور تا دور تو، فروشگاه آینهای وجود دارد که همه چیز را منعکس میکند.
به ترهات مده زحمت نفس زاهد
که ازاثر، نمکی نیست های وهوی تورا
هوش مصنوعی: به سخنان بیهدف و بیمحتوا در مورد زهد و پارسایی نیاز نداریم، زیرا نتیجهاش هیچ ارزش و فایدهای ندارد و تنها هدر دادن وقت است.
ز خاک میکده سرمایهٔ تیممگیر
که هیچ معصیتی نشکندوضویتورا
هوش مصنوعی: از خاک میکده، گنجینهای تهیه کن که هیچ گناهی نتواند وضوی تو را بشکند.
بهچاک جیب سحر فکربخیه برباد است
گسستهاند چو شبنم ز هم رفوی تو را
هوش مصنوعی: فکر و اندیشهای که در دل شب به سراغم میآید، بیهوده و بیفایده است. ما مثل شبنم، از هم جدا شدهایم و نمیتوانیم به نزدیکی یکدیگر برگردیم.
چه لازم استکشی انتظار تیغ اجل
فشارآب بقا بس بودگلوی تو را
هوش مصنوعی: برای چه باید منتظر ضربه ناگهانی مرگ باشی؟ فشار زندگی کافی است، باید مراقب گلوی خودت باشی.
بود به جرم درستی شکستکار حباب
پریست آنکه تهی میکند سبوی تورا
هوش مصنوعی: شخصی به خاطر راستگوییاش در زندگی و زمین خوردنهایش، مانند حبابی است که میشکند و باعث میشود تو از دست بدهی و دلسرد شوی.
غم شکنجهٔ اوهام تا بهکی خوردن
به رنگ آن همه نشکستهاند بوی تورا
هوش مصنوعی: چقدر باید دردی را تحمل کنیم که ناشی از خیالات و تصورات است؟ تا چه زمانی باید تحت تأثیر رنگ و بوی تو بمانیم در حالی که همه چیز به نظر شکسته و نابود شده میآید؟
زفرق تا قدم افسون حیرتی بیدل
کسی چه شرح دهد معنی نکوی تورا
هوش مصنوعی: از سر تا پا، زیبایی تو چنان پرجاذبه است که هیچ کس نمیتواند به درستی تو را توصیف کند.

بیدل دهلوی