گنجور

آیین زرتشت

چنین گفت در گات‌ها زردهشت
که بر دیو ریمن نمایید پشت
دروغ است هم‌دست اهریمنا
ابا هر بدی دست در گردنا
به یزدان نیکی دهش بگروند
دروغ از فریبندگان مشنوید
به هرمزد والا نماز آورید
به یزدان یکایک نیاز آورید
گوش نیک دارید و نیکومنش
کزین دو به نیکی گراید کنش
چو پندار شد خوب‌ و گفتار خوب
شود بی گمان کار وکردار خوب
به نیکو منشت و گوشت و کنشت
بیارای خود را چو خرم بهشت
برون و درون هر دو شایسته به
نهاد خوش و خوی بایسته به
سخن‌ خوب‌‌ و دل‌ خوب‌ و خوش کار کرد
چو این‌ هرسه‌ شد خوب‌،‌خوبست مرد
نیت گر بود خوب و گفتار بد
درختی است خوش کاورد بار بد
منش گر بود زشت و گفتار نغز
اناریست‌ خوش ظاهر و ترش‌ مغز
مکن بد اگرچه نه‌پیدا بود
که پیروزی دیو شیدا بود
روان و تن خویش ورزنده دار
به ورزیگری کشور ارزنده دار
تن لاغر و خاک نادیده ورز
ندارد به نزد جهاندار ارز
اگر گرسنه روزی آری به شب
گناهست نزدیک دادار رب
گناهی‌ست کان را ستغفار نه
زمین تشنه و آدمی گرسنه
برون آرکهریز و آب روان
بر آن آب بنشان نهال جوان
برافشان بهر مهر مه تخم پاک
که درتیر مه زر ستانی ز خاک
میفکن درختی که بار آورد
هم آن راکجا سایه می گسترد

اطلاعات

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

چنین گفت در گات‌ها زردهشت
که بر دیو ریمن نمایید پشت
هوش مصنوعی: زردشت در گات‌ها چنین بیان کرده است که باید در برابر دیوان و نیروهای شر ایستادگی و مقاومت کنیم.
دروغ است هم‌دست اهریمنا
ابا هر بدی دست در گردنا
هوش مصنوعی: در اینجا بیان می‌شود که اهریمن، نماد شر، با هیچ بدی همدست نیست و رابطه‌ای با آن ندارد. در واقع، این گفته نشان‌دهنده نادرستی این باور است که اهریمن به تنهایی مسؤول همه‌ بدی‌هاست، زیرا او هیچ‌گونه همکاری یا وابستگی به آن‌ها ندارد.
به یزدان نیکی دهش بگروند
دروغ از فریبندگان مشنوید
هوش مصنوعی: به خدا نیکی ارج نهاده و دروغ را از فریب‌دهندگان نشنید.
به هرمزد والا نماز آورید
به یزدان یکایک نیاز آورید
هوش مصنوعی: به خداوند بزرگ احترام بگذارید و از او به صورت فردی کمک و درخواست کنید.
گوش نیک دارید و نیکومنش
کزین دو به نیکی گراید کنش
هوش مصنوعی: به خوبی گوش کنید و به نیک‌خواهی و نیکی توجه داشته باشید؛ زیرا از این دو، عمل نیک و پسندیده‌ای شکل می‌گیرد.
چو پندار شد خوب‌ و گفتار خوب
شود بی گمان کار وکردار خوب
هوش مصنوعی: وقتی که فکر و اندیشه خوب باشد، بی‌تردید سخن و عمل نیز خوب خواهد بود.
به نیکو منشت و گوشت و کنشت
بیارای خود را چو خرم بهشت
هوش مصنوعی: خود را به زیبایی و خوش‌راهی بیارای و زندگی‌ات را مانند بهشت خوشبخت و شاداب بساز.
برون و درون هر دو شایسته به
نهاد خوش و خوی بایسته به
هوش مصنوعی: هر دو جنبه‌ی ظاهر و باطن انسان باید به خوبی و نیکی آراسته شود.
سخن‌ خوب‌‌ و دل‌ خوب‌ و خوش کار کرد
چو این‌ هرسه‌ شد خوب‌،‌خوبست مرد
هوش مصنوعی: اگر گفتار و دل و عمل انسان نیکو باشد، وقتی که این سه درست و خوب شوند، انسان هم نیکو خواهد بود.
نیت گر بود خوب و گفتار بد
درختی است خوش کاورد بار بد
هوش مصنوعی: اگر نیت انسان خوب باشد اما سخنانش ناپسند، مانند درختی است که میوه‌های بدی به بار می‌آورد.
منش گر بود زشت و گفتار نغز
اناریست‌ خوش ظاهر و ترش‌ مغز
هوش مصنوعی: اگر کسی به خوبی ظاهر باشد ولی دارای صفات ناخوشایند باشد، مانند اناری که ظاهری زیبا دارد، اما طعم آن تلخ و ترش است، در واقع چیزی از زیبایی ظاهری او کم می‌شود.
مکن بد اگرچه نه‌پیدا بود
که پیروزی دیو شیدا بود
هوش مصنوعی: بدی نکن، حتی اگر به نظر نیاید که نتیجه‌اش در اختیار دیو دیوانه‌ای است.
روان و تن خویش ورزنده دار
به ورزیگری کشور ارزنده دار
هوش مصنوعی: روح و جسم خود را به خوبی پرورش بده و به پرورش فرهنگی با ارزش بپرداز.
تن لاغر و خاک نادیده ورز
ندارد به نزد جهاندار ارز
هوش مصنوعی: بدن ضعیف و ضعف و نادانی ارزش و قیمتی در نزد کسی که مالک دنیا است، ندارد.
اگر گرسنه روزی آری به شب
گناهست نزدیک دادار رب
هوش مصنوعی: اگر در طول روز گرسنه بمانی و شب دچار گناه شوی، این موضوع نزد خدا ناپسند است.
گناهی‌ست کان را ستغفار نه
زمین تشنه و آدمی گرسنه
هوش مصنوعی: این بیت به ما می‌گوید که برخی گناهان به قدری عمیق و بزرگ هستند که هیچ تلاشی برای بخشش نمی‌تواند آن‌ها را جبران کند. مثل این است که زمین تشنه‌ای وجود داشته باشد یا انسانی گرسنه، اما تلاش برای جبران چیزهایی که درست انجام نشده‌اند، کافی نیست.
برون آرکهریز و آب روان
بر آن آب بنشان نهال جوان
هوش مصنوعی: از جایی که آب جریان دارد، درختی را خارج کن و بر روی آن آب، نهال جوانی بکار.
برافشان بهر مهر مه تخم پاک
که درتیر مه زر ستانی ز خاک
هوش مصنوعی: برای پخش کردن عشق و محبت خود همچون نوری که از ماه می‌تابد، مرواریدی خالص و ارزشمند بکار. زیرا که تو از خاک و از مایه‌های شیرین زندگی به دست می‌آوری.
میفکن درختی که بار آورد
هم آن راکجا سایه می گسترد
هوش مصنوعی: هیچگاه درختی را که میوه داده است، دور نینداز، زیرا همان درخت جایی را که سایه می‌افکند، ارزشمند است.